Timbalan Gabenor Wilayah Makkah Putera Saud bin Mishaal bin Abdulaziz merasmikan Musim Penghijauan Kebangsaan 2026, satu langkah di bawah Program Penghijauan Kebangsaan bagi menyokong matlamat Inisiatif Hijau Saudi, membangunkan litupan tumbuh-tumbuhan dan meningkatkan kelestarian alam sekitar.
Seperti dilaporkan agensi berita Saudi SPA pada 11 Oktober 2026 dari Jeddah, program itu melaporkan lebih 7.7 juta pokok telah ditanam di seluruh Wilayah Makkah antara 2021 hingga tahun semasa. Jumlah itu mewakili 24.7% daripada sasaran kira-kira 31.3 juta pokok yang ditetapkan untuk 2030.
Angka 7.7 juta pokok itu bukan sekadar statistik. Ia menggambarkan kerja berterusan selama beberapa tahun di kawasan yang sebahagian besarnya gurun dan separa gurun, tempat air menjadi faktor penentu sama ada sesuatu pokok mampu hidup atau tidak. Bukankah menanam pokok di kawasan seperti ini jauh lebih mencabar daripada menanamnya di kawasan yang menerima hujan sepanjang tahun?
Wilayah Makkah merangkumi kawasan pesisir Laut Merah seperti Jeddah, kawasan tanah tinggi Taif yang lebih sejuk dan lembap, serta kawasan pedalaman yang panas dan kering. Perbezaan geografi ini bermakna pendekatan penghijauan tidak boleh seragam. Pokok yang sesuai untuk Taif belum tentu sesuai untuk kawasan pedalaman. Bagaimanakah satu program boleh menyesuaikan diri dengan keadaan tanah dan iklim yang begitu berbeza dalam satu wilayah yang sama?
Program Penghijauan Kebangsaan menyatakan matlamatnya untuk membangunkan litupan tumbuh-tumbuhan dan meningkatkan kelestarian alam sekitar. Kedua-dua matlamat itu saling berkait. Litupan tumbuh-tumbuhan yang bertambah boleh membantu mengurangkan hakisan tanah, memperlahankan aliran air permukaan dan menyediakan naungan. Namun, faedah sebenar hanya muncul apabila pokok-pokok itu terus hidup selepas peringkat penanaman awal. Apakah gunanya menanam berjuta-juta pokok jika sebahagian besarnya tidak bertahan melepasi tahun pertama?
Angka 24.7% daripada sasaran 2030 menunjukkan kemajuan yang telah dicapai, tetapi ia juga menunjukkan baki kerja yang masih menanti. Sasaran kira-kira 31.3 juta pokok menjelang 2030 bermakna lebih 23 juta pokok lagi perlu ditanam dalam tempoh yang tinggal. Kadar penanaman perlu dipercepat, sambil memastikan kualiti penjagaan tidak dikorbankan. Mampukah kadar penanaman dikekalkan atau ditingkatkan tanpa mengabaikan penjagaan pokok yang sudah ditanam?
Inisiatif Hijau Saudi menjadi rangka kerja yang lebih luas bagi usaha ini. Ia menghubungkan kerja penghijauan di peringkat wilayah dengan matlamat kebangsaan yang merangkumi pemulihan tanah, perlindungan kawasan semula jadi dan pengurangan kesan perubahan iklim. Dalam rangka kerja sebegitu, wilayah Makkah memainkan peranan penting kerana saiznya, kepadatan penduduknya dan kedudukannya sebagai destinasi utama bagi jemaah haji dan umrah. Tidakkah usaha penghijauan di wilayah yang menerima jutaan pengunjung setiap tahun membawa mesej yang lebih besar tentang penjagaan alam sekitar?
Musim Penghijauan Kebangsaan 2026 yang dilancarkan oleh Timbalan Gabenor Makkah menandakan permulaan satu lagi pusingan aktiviti penanaman dan pemulihan. Pelancaran rasmi sebegini biasanya disusuli dengan penyertaan pelbagai pihak, termasuk agensi kerajaan, pertubuhan bukan kerajaan, sekolah dan sukarelawan komuniti. Penyertaan meluas diperlukan kerana penanaman pokok dalam skala juta memerlukan tenaga kerja yang besar, bukan hanya pada hari pelancaran tetapi sepanjang musim. Siapa yang akan menyiram dan menjaga pokok-pokok ini apabila perhatian media beralih kepada perkara lain?
Pemantauan dan penjagaan selepas penanaman adalah bahagian yang paling kurang menonjol tetapi paling menentukan kejayaan jangka panjang. Pokok muda memerlukan air yang cukup, perlindungan daripada haiwan ternakan dan gangguan manusia, serta pemantauan terhadap penyakit dan perosak. Di kawasan yang menerima curahan hujan rendah, sistem pengairan yang cekap menjadi keperluan, bukan pilihan. Adakah sistem sedemikian sudah tersedia pada skala yang diperlukan untuk menyokong sasaran 31.3 juta pokok menjelang 2030?
Pemilihan spesies juga memainkan peranan penting. Pokok asli yang telah menyesuaikan diri dengan keadaan tempatan biasanya lebih tahan terhadap kemarau dan penyakit berbanding spesies yang diperkenalkan. Penggunaan spesies asli juga menyokong hidupan liar tempatan dan mengekalkan keseimbangan ekologi yang sedia ada. Namun, bekalan anak pokok asli dalam kuantiti besar memerlukan tapak semaian yang produktif dan perancangan awal. Dari mana datangnya anak pokok untuk jutaan penanaman tahunan ini?
Air merupakan isu paling asas dalam mana-mana program penghijauan di Arab Saudi. Negara ini bergantung sebahagian besarnya kepada air yang dihasilkan melalui penyahgaraman dan air bawah tanah yang boleh diperbaharui secara perlahan. Setiap pokok yang ditanam menambah permintaan terhadap sumber yang terhad ini. Oleh itu, kecekapan penggunaan air bukan sekadar soal kos, tetapi soal kelestarian jangka panjang. Bagaimanakah program ini mengimbangi keperluan air untuk penghijauan dengan keperluan air untuk penduduk dan sektor lain?
Selain air, kesan terhadap tanah perlu dipertimbangkan. Penanaman pokok boleh memperbaiki struktur tanah, menambah bahan organik dan mengurangkan hakisan. Namun, penanaman yang tidak dirancang dengan baik boleh menimbulkan tekanan terhadap tumbuh-tumbuhan asli yang sudah ada. Pendekatan yang berhati-hati menuntut penilaian tapak sebelum penanaman, pemantauan selepas penanaman dan penyesuaian apabila keputusan tidak seperti yang dijangka. Adakah program ini mempunyai mekanisme untuk belajar daripada kegagalan di lapangan dan mengubah pendekatan dengan cepat?
Wilayah Makkah juga menghadapi cabaran khusus berkaitan dengan pembangunan bandar. Jeddah, sebagai bandar terbesar di wilayah ini, mengalami pertumbuhan pesat yang menambah tekanan terhadap ruang terbuka dan kawasan hijau. Penghijauan di kawasan bandar membawa faedah tambahan seperti pengurangan haba bandar dan penambahbaikan kualiti udara. Namun, ruang untuk menanam pokok di bandar bersaing dengan keperluan pembangunan perumahan, jalan raya dan infrastruktur lain. Di manakah penghijauan bandar mendapat tempat dalam keutamaan pembangunan yang sedia ada?
Dari sudut penyertaan komuniti, program penghijauan yang berjaya biasanya melibatkan penduduk tempatan secara langsung. Apabila penduduk menanam dan menjaga pokok di kawasan kejiranan mereka sendiri, kadar kelangsungan hidup pokok cenderung lebih tinggi kerana ada rasa tanggungjawab bersama. Sekolah, masjid dan pertubuhan komuniti boleh menjadi saluran yang berkesan untuk penyertaan sebegini. Bagaimanakah program peringkat kebangsaan memastikan penyertaan komuniti bukan sekadar simbolik semasa pelancaran?
Dari segi ekonomi, penghijauan boleh menyokong aktiviti pertanian tempatan, terutamanya di kawasan seperti Taif yang terkenal dengan hasil pertaniannya. Pokok yang ditanam di kawasan pertanian boleh berfungsi sebagai pelindung angin, penyimpan air tanah dan penyedia naungan untuk tanaman. Faedah ini tidak muncul serta-merta, tetapi berkembang selama bertahun-tahun. Adakah petani tempatan dilibatkan dalam perancangan penghijauan di kawasan mereka?
Kesinambungan dasar juga penting. Program yang bergantung kepada perhatian dan pembiayaan jangka pendek mudah terhenti apabila keutamaan berubah. Sasaran 2030 memberi tempoh yang cukup panjang untuk membina sistem yang berkekalan, termasuk tapak semaian, pasukan penjagaan dan data pemantauan. Data yang dikumpul secara konsisten membolehkan penilaian yang jujur tentang apa yang berkesan dan apa yang tidak. Tanpa data sebegitu, kemajuan sukar diukur dengan tepat. Bagaimanakah kejayaan program ini akan dinilai pada tahun 2030 nanti?
Laporan SPA menyebut angka 7.7 juta pokok yang ditanam antara 2021 dan tahun semasa, serta peratusannya terhadap sasaran 2030. Laporan itu juga menyatakan pelancaran Musim Penghijauan Kebangsaan 2026 oleh Timbalan Gabenor Makkah. Namun, laporan tersebut tidak menyatakan bilangan pokok yang masih hidup, kadar kelangsungan hidup, kos program, jumlah air yang digunakan, atau pecahan penanaman mengikut kawasan dalam wilayah Makkah. Butiran tersebut tidak terdapat dalam kenyataan yang diterbitkan.
Apakah yang dilancarkan oleh Timbalan Gabenor Wilayah Makkah? Putera Saud bin Mishaal bin Abdulaziz merasmikan Musim Penghijauan Kebangsaan 2026. Pelancaran itu adalah sebahagian daripada usaha Program Penghijauan Kebangsaan untuk mencapai matlamat Inisiatif Hijau Saudi, membangunkan litupan tumbuh-tumbuhan dan meningkatkan kelestarian alam sekitar. SPA melaporkan pelancaran itu dari Jeddah pada 11 Oktober 2026 tanpa menyatakan lokasi majlis atau senarai peserta yang hadir.
Berapa banyak pokok telah ditanam di Wilayah Makkah? Program itu melaporkan lebih 7.7 juta pokok telah ditanam di seluruh Wilayah Makkah antara 2021 hingga tahun semasa. Jumlah itu mewakili 24.7% daripada sasaran kira-kira 31.3 juta pokok yang ditetapkan untuk 2030. SPA tidak menyatakan pecahan penanaman mengikut bandar atau daerah dalam wilayah tersebut, mahupun bilangan pokok yang masih hidup.
Apakah sasaran penanaman pokok menjelang 2030? Sasaran yang dinyatakan ialah kira-kira 31.3 juta pokok untuk Wilayah Makkah menjelang 2030. Dengan 7.7 juta pokok telah ditanam antara 2021 dan tahun semasa, baki yang perlu dicapai melebihi 23 juta pokok dalam tempoh yang tinggal. SPA tidak menyatakan jadual tahunan penanaman atau bagaimana sasaran itu akan diagihkan sepanjang tempoh berkenaan.
Apakah kaitan program ini dengan Inisiatif Hijau Saudi? Program Penghijauan Kebangsaan menyatakan usahanya untuk mencapai matlamat Inisiatif Hijau Saudi, membangunkan litupan tumbuh-tumbuhan dan meningkatkan kelestarian alam sekitar. Inisiatif Hijau Saudi menjadi rangka kerja kebangsaan yang lebih luas bagi usaha pemulihan tanah dan perlindungan alam sekitar. SPA tidak menyatakan butiran tambahan mengenai perkaitan antara kedua-dua program itu atau sasaran khusus yang dikongsi.
Apakah yang tidak dinyatakan dalam laporan SPA? Laporan SPA tidak menyatakan bilangan pokok yang masih hidup, kadar kelangsungan hidup, kos program, jumlah air yang digunakan untuk pengairan, atau pecahan penanaman mengikut kawasan dalam Wilayah Makkah. Laporan itu juga tidak menyatakan tempoh tepat Musim Penghijauan Kebangsaan 2026 atau agensi dan pertubuhan yang akan menyertai aktiviti penanaman. Butiran tersebut tidak terdapat dalam kenyataan yang diterbitkan oleh agensi berita Saudi.