Projek Masam yang dikendalikan Pusat Bantuan Kemanusiaan dan Kebajikan Raja Salman (KSrelief) mengeluarkan 1,291 periuk api dan bahan letupan yang tidak meletus dari pelbagai kawasan di seluruh Yemen pada minggu kedua Oktober.
Seperti dilaporkan agensi berita Saudi SPA pada 12 Oktober 2026 dari Aden, pembersihan itu merangkumi 10 periuk api anti-personel, 26 periuk api anti-kereta kebal, 1,253 item bahan letupan yang tidak meletus dan dua alat letupan.
Jumlah periuk api dan bahan letupan yang dikeluarkan sepanjang Oktober mencecah 2,547, sekali gus membawa jumlah keseluruhan yang dibersihkan sejak Projek Masam dilancarkan kepada 596,036.
Angka itu bukan sekadar statistik operasi. Ia mewakili jumlah bahan maut yang dahulunya tertanam secara rawak di tanah Yemen, mengancam nyawa kanak-kanak, wanita dan warga emas yang tidak berdosa, serta menanam rasa takut dalam kalangan orang awam.
Bolehkah kita bayangkan bagaimana kehidupan seharian berjalan di kawasan yang setiap jengkal tanahnya mungkin menyimpan bahan letupan? Bagaimanakah seorang ibu membenarkan anaknya keluar bermain apabila risiko itu wujud di luar pintu rumah?
Melalui badan kemanusiaannya, KSrelief, Arab Saudi meneruskan usaha membersihkan tanah Yemen daripada periuk api menerusi projek yang meningkatkan keselamatan orang awam dan menyumbang kepada usaha membolehkan rakyat Yemen hidup dengan selamat dan bermaruah.
Pembersihan pada minggu kedua Oktober itu menunjukkan taburan kerja yang tidak sekata antara jenis bahan letupan. Daripada 1,291 item yang dikeluarkan, 1,253 daripadanya ialah bahan letupan yang tidak meletus, iaitu jumlah yang jauh lebih besar berbanding periuk api yang ditanam.
Apakah yang dimaksudkan dengan bahan letupan yang tidak meletus, dan mengapa ia sering menjadi bahagian terbesar dalam kerja pembersihan? Bahan sebegini kekal berbahaya walaupun selepas konflik berlalu, kerana ia boleh meletup apabila disentuh, dipindahkan atau dipijak bertahun-tahun kemudian.
Dalam kumpulan periuk api yang dikeluarkan, 10 daripadanya ialah periuk api anti-personel dan 26 ialah periuk api anti-kereta kebal. Dua alat letupan turut diambil dari kawasan yang tidak dinyatakan secara terperinci dalam laporan itu.
Perbezaan antara periuk api anti-personel dan anti-kereta kebal bukan sekadar istilah teknikal. Kedua-duanya memerlukan kaedah pengesanan, penandaan dan pelupusan yang berbeza, dan kedua-duanya meninggalkan kesan berbeza terhadap cara orang awam menggunakan tanah di sekelilingnya.
Jumlah 2,547 item sepanjang Oktober bermakna pembersihan minggu kedua menyumbang lebih separuh daripada keseluruhan angka bulan itu. Adakah kadar ini menunjukkan peningkatan kapasiti operasi, atau ia mencerminkan kepadatan bahan letupan di kawasan tertentu yang sedang dibersihkan?
Angka keseluruhan 596,036 sejak projek bermula memberi gambaran tentang skala kerja yang telah berjalan. Ia juga menunjukkan bahawa kerja ini bukan usaha sehari dua, tetapi operasi berterusan yang melibatkan pasukan di lapangan, peralatan khusus dan prosedur keselamatan yang ketat.
Laporan itu menyatakan periuk api ditanam secara rawak di seluruh Yemen. Penanaman secara rawak menyukarkan kerja pemetaan, kerana tiada rekod yang boleh dijadikan panduan tentang lokasi sebenar bahan letupan itu.
Bagaimanakah pasukan pembersihan menentukan kawasan mana yang perlu diutamakan apabila tiada peta yang boleh dipercayai? Keputusan sebegitu biasanya bergantung pada laporan penduduk tempatan, kejadian letupan yang direkodkan dan keperluan akses kepada jalan, sekolah serta kemudahan awam.
Kesan bahan letupan yang tidak meletus terhadap orang awam berbeza daripada kesan periuk api yang ditanam. Bahan yang tidak meletus boleh berada di permukaan tanah, di dalam bangunan yang rosak atau bercampur dengan runtuhan, menjadikannya sukar dilihat oleh orang yang tidak terlatih.
Kanak-kanak, wanita dan warga emas disebut secara khusus dalam laporan itu sebagai kumpulan yang nyawanya terancam. Ketiga-tiga kumpulan ini sering kurang mampu bergerak pantas atau mengenal pasti tanda bahaya berbanding orang dewasa yang sihat.
Apakah yang berlaku kepada sebuah keluarga apabila tanah pertanian, jalan ke pasar atau laluan ke sekolah tidak boleh digunakan kerana risiko letupan? Selain kehilangan nyawa, risiko ini mengekang pergerakan, mata pencarian dan akses kepada perkhidmatan asas.
Rasa takut yang disebut dalam laporan itu bukan sesuatu yang boleh diukur dengan angka. Ia terbentuk daripada pengalaman kehilangan, kecederaan dan ketidakpastian yang berpanjangan dalam kalangan penduduk.
KSrelief menyatakan usaha ini bertujuan meningkatkan keselamatan orang awam dan menyumbang kepada usaha membolehkan rakyat Yemen hidup dengan selamat dan bermaruah. Dua matlamat itu berkait rapat, kerana keselamatan asas adalah syarat kepada kehidupan yang bermaruah.
Adakah pembersihan tanah daripada bahan letupan boleh dianggap selesai apabila angka tertentu dicapai, atau adakah ia memerlukan pengesahan berterusan bahawa kawasan itu benar-benar selamat untuk didiami?
Projek Masam beroperasi di pelbagai kawasan di Yemen, dan laporan itu tidak menyatakan pecahan angka mengikut wilayah, gabenor atau daerah. Ia juga tidak menyatakan bilangan pasukan yang terlibat dalam pembersihan minggu tersebut.
Laporan itu tidak menyebut jenis peralatan yang digunakan, sama ada pengesanan manual, mesin atau kaedah lain. Ia juga tidak menyatakan tempoh masa yang diambil untuk mengeluarkan 1,291 item tersebut.
Selain itu, tiada maklumat diberikan tentang bilangan kecederaan atau kematian yang berkaitan dengan bahan letupan sepanjang tempoh yang sama, mahupun tentang kawasan yang diisytiharkan bersih selepas pembersihan.
Apakah maklumat tambahan yang diperlukan oleh orang awam untuk menilai kemajuan kerja pembersihan di kawasan mereka sendiri? Ketelusan tentang kawasan yang telah dibersihkan dan yang masih berisiko membantu penduduk membuat keputusan harian dengan lebih selamat.
Angka 596,036 sejak pelancaran projek menunjukkan jumlah kumulatif yang besar, tetapi ia juga menimbulkan persoalan tentang berapa banyak lagi yang belum dikeluarkan. Tanpa anggaran jumlah keseluruhan bahan letupan di Yemen, sukar untuk menilai berapa hampir kerja ini kepada penyelesaian.
Bagaimanakah kemajuan sesuatu projek pembersihan diukur apabila jumlah sebenar bahan letupan yang tertanam tidak diketahui? Dalam keadaan sebegitu, setiap item yang dikeluarkan mengurangkan risiko, tetapi ia tidak semestinya menunjukkan bahagian tertentu daripada keseluruhan masalah.
Kerja pembersihan periuk api memerlukan latihan khusus, disiplin keselamatan dan kesinambungan pembiayaan. Operasi yang berhenti separuh jalan boleh meninggalkan kawasan yang telah ditandakan tetapi belum dibersihkan sepenuhnya.
Laporan SPA itu menyatakan Arab Saudi meneruskan usaha ini melalui badan kemanusiaannya, KSrelief. Ia tidak menyatakan nilai pembiayaan projek, bilangan kakitangan mahupun jangka masa operasi yang dirancang.
Bagi penduduk yang tinggal berhampiran kawasan yang belum dibersihkan, maklumat tentang lokasi bahan letupan dan langkah berjaga-jaga adalah keperluan harian. Pendidikan risiko kepada kanak-kanak dan keluarga menjadi sebahagian penting daripada usaha mengurangkan kecederaan.
Adakah cukup untuk mengeluarkan bahan letupan sahaja, atau perlukah usaha itu disertai dengan pemulihan tanah, pemulihan mata pencarian dan sokongan kepada keluarga yang terjejas?
Pembersihan tanah daripada periuk api dan bahan letupan yang tidak meletus adalah kerja yang perlahan dan berhati-hati. Setiap item yang dikeluarkan perlu dikenal pasti, ditandakan, dikendalikan dan dilupuskan mengikut prosedur yang ketat untuk melindungi pasukan di lapangan dan orang awam di sekeliling.
Dalam konteks itu, angka 1,291 dalam satu minggu dan 2,547 dalam sebulan memberi gambaran tentang jumlah kerja fizikal yang berlaku di lapangan, walaupun laporan itu tidak memperincikan kaedah atau lokasi.
Laporan itu berakhir dengan penegasan bahawa usaha ini bertujuan membolehkan rakyat Yemen hidup dengan selamat dan bermaruah. Ia tidak menyatakan langkah seterusnya, sasaran bulanan mahupun kawasan yang akan diberi tumpuan selepas ini.
Apakah yang dikeluarkan Projek Masam pada minggu kedua Oktober? Projek Masam mengeluarkan 1,291 periuk api dan bahan letupan yang tidak meletus dari pelbagai kawasan di Yemen. Pecahannya ialah 10 periuk api anti-personel, 26 periuk api anti-kereta kebal, 1,253 item bahan letupan yang tidak meletus dan dua alat letupan. Laporan SPA tidak menyatakan wilayah, gabenor atau daerah bagi setiap item yang dikeluarkan itu.
Berapakah jumlah keseluruhan yang dibersihkan sejak projek bermula? Jumlah periuk api dan bahan letupan yang dikeluarkan sepanjang Oktober mencecah 2,547, manakala jumlah keseluruhan sejak Projek Masam dilancarkan ialah 596,036. Angka kumulatif itu merangkumi semua item yang dikeluarkan sejak permulaan operasi. Laporan SPA tidak memberikan anggaran jumlah bahan letupan yang masih tertanam di Yemen.
Siapa yang terjejas oleh periuk api yang ditanam secara rawak? Laporan SPA menyatakan periuk api ditanam secara rawak di seluruh Yemen dan mengancam nyawa kanak-kanak, wanita serta warga emas yang tidak berdosa. Ia juga menanam rasa takut dalam kalangan orang awam. Laporan itu tidak menyatakan bilangan kecederaan atau kematian berkaitan bahan letupan sepanjang tempoh yang sama.
Apakah peranan KSrelief dalam usaha pembersihan ini? KSrelief, iaitu badan kemanusiaan Arab Saudi, mengendalikan Projek Masam yang membersihkan tanah Yemen daripada periuk api. Menurut laporan SPA, usaha itu meningkatkan keselamatan orang awam dan menyumbang kepada usaha membolehkan rakyat Yemen hidup dengan selamat dan bermaruah. Laporan itu tidak menyatakan nilai pembiayaan, bilangan kakitangan atau jangka masa operasi yang dirancang.
Apakah maklumat yang tidak dinyatakan dalam laporan SPA? Laporan itu tidak menyatakan pecahan angka mengikut wilayah, jenis peralatan yang digunakan, tempoh masa pembersihan, bilangan pasukan di lapangan mahupun kawasan yang diisytiharkan bersih. Ia juga tidak menyebut sasaran bulanan atau kawasan tumpuan selepas ini. Maklumat yang ada terhad kepada jenis dan bilangan item yang dikeluarkan serta jumlah kumulatif sejak projek bermula.