Perluasan Masjidil Haram cerminan kisah pembangunan negara

Kapasiti Masjidil Haram kini melebihi tiga juta jemaah, manakala keluasan perluasan utamanya mencecah kira-kira 750,000 meter persegi, dan kapasiti operasi Tawaf pula sekitar 107,000 jemaah sejam.

Seperti dilaporkan agensi berita Saudi SPA pada 29 September 2026, angka-angka itu memperlihatkan skala pencapaian pembangunan di Masjidil Haram yang terus menjadi antara kisah kejayaan negara paling menonjol dalam sejarah Kerajaan Arab Saudi.

Laporan itu menyatakan pembinaan dan pembangunan di Masjidil Haram berterusan sejak penyatuan kerajaan di bawah Raja Abdulaziz, yang meletakkan asas bagi pembangunan dan perluasan masjid tersebut. Fasa-fasa berikutnya menyusul pada zaman raja-raja selepasnya, meningkatkan kapasiti jemaah serta memperbaiki kecekapan perkhidmatan, kemudahan dan infrastruktur masjid.

Masjidil Haram kini menjadi model global dalam melayani jemaah haji dan umrah serta memudahkan pelaksanaan ibadah dan ritual. Tidakkah angka tiga juta jemaah itu sendiri sudah cukup bercerita tentang betapa besar tanggungjawab yang dipikul kerajaan ini?

Menurut SPA, penjagaan terhadap Dua Masjid Suci itu berpunca daripada tanggungjawab Islam dan misi kemanusiaan kerajaan untuk melayani jutaan jemaah, pelaku umrah dan haji dari seluruh dunia. Sempena sambutan Hari Kebangsaan Saudi, rasa bangga terhadap pencapaian pembangunan di Dua Masjid Suci itu diperbaharui.

Perluasan Masjidil Haram sepanjang beberapa dekad lalu disebut sebagai bukti perhatian raja-raja Saudi terhadap Dua Masjid Suci dan pengunjungnya. Bukankah perhatian sepanjang zaman itu sesuatu yang jarang dilihat pada tempat ibadah lain di dunia?

Laporan itu turut menyatakan bahawa Penguasa Am bagi Penjagaan Hal Ehwal Masjidil Haram dan Masjid Nabawi terus memainkan peranan penting dalam mengendalikan dan mengurus sistem perkhidmatan di Dua Masjid Suci. Penguasa itu menyelia perkhidmatan lapangan dan operasi, membangunkan inisiatif transformasi digital, serta meningkatkan perkhidmatan kepada jemaah.

Peranan itu merangkumi penyeliaan harian terhadap perkhidmatan yang diterima jemaah, daripada pengurusan orang ramai sehingga kemudahan asas di dalam dan sekitar masjid. Apakah yang berlaku jika sistem sebesar ini tidak diurus dengan teliti setiap hari?

SPA melaporkan bahawa pembangunan di Masjidil Haram bukan sekadar projek fizikal, malah sebahagian daripada kisah pencapaian negara yang lebih luas. Sejak penyatuan kerajaan, pembinaan dan pembangunan di masjid itu berterusan sebagai salah satu kisah kejayaan negara yang paling menonjol.

Kapasiti lebih tiga juta jemaah dan keluasan perluasan utama sekitar 750,000 meter persegi menunjukkan skala kerja yang dilakukan selama beberapa dekad. Angka kapasiti Tawaf sekitar 107,000 jemaah sejam pula menggambarkan usaha menyediakan tahap keselesaan dan organisasi yang tinggi kepada pengunjung.

Bagaimanakah sebuah kawasan tawaf mampu menampung puluhan ribu jemaah setiap jam tanpa menjejaskan keselamatan dan kelancaran ibadah?

Laporan itu menyatakan bahawa fasa-fasa perluasan itu datang berturut-turut pada zaman raja-raja Saudi, masing-masing menambah kapasiti dan memperbaiki kemudahan. Perkembangan itu bukan berlaku dalam satu malam, sebaliknya hasil kesinambungan dasar selama beberapa generasi.

Penguasa Am bagi Penjagaan Hal Ehwal Masjidil Haram dan Masjid Nabawi disebut sebagai pihak yang mengendalikan sistem perkhidmatan di Dua Masjid Suci, termasuk perkhidmatan lapangan dan operasi. Inisiatif transformasi digital turut dibangunkan bagi meningkatkan pengalaman jemaah.

Adakah transformasi digital itu akan mengubah cara jemaah menguruskan perjalanan ibadah mereka pada masa depan?

Menurut SPA, penjagaan terhadap Dua Masjid Suci adalah tanggungjawab Islam dan misi kemanusiaan kerajaan. Ia melibatkan jutaan jemaah, pelaku umrah dan haji yang datang dari pelbagai negara setiap tahun.

Sempena Hari Kebangsaan Saudi, laporan itu menyatakan rasa bangga diperbaharui terhadap pencapaian pembangunan di Dua Masjid Suci. Perluasan Masjidil Haram sepanjang dekad lalu disebut sebagai bukti perhatian raja-raja Saudi terhadap masjid dan pengunjungnya.

Bukankah perkhidmatan kepada jutaan manusia dari seluruh dunia itu satu bentuk diplomasi kemanusiaan yang tersendiri?

Laporan itu juga menyebut bahawa Masjidil Haram telah menjadi model global dalam melayani jemaah dan memudahkan pelaksanaan ritual serta ibadah. Kedudukan itu terbentuk hasil usaha berterusan menambah kapasiti dan memperbaiki perkhidmatan.

Penguasa Am terus menyelia perkhidmatan lapangan dan operasi di Dua Masjid Suci, di samping membangunkan inisiatif digital dan meningkatkan perkhidmatan kepada jemaah. Peranan itu menjadikannya peneraju utama dalam pengurusan sistem perkhidmatan di kedua-dua masjid.

Bagaimanakah keseimbangan antara pembangunan fizikal dan penjagaan kerohanian jemaah dapat dikekalkan dalam jangka panjang?

SPA menyatakan bahawa pembangunan di Masjidil Haram kekal sebagai salah satu kisah pencapaian negara yang paling menonjol dalam sejarah kerajaan Saudi. Kisah itu bermula sejak Raja Abdulaziz meletakkan asas pembangunan dan perluasan masjid.

Fasa-fasa berikutnya pada zaman raja-raja selepasnya meningkatkan kapasiti jemaah serta kecekapan perkhidmatan, kemudahan dan infrastruktur. Angka kapasiti lebih tiga juta jemaah, keluasan perluasan sekitar 750,000 meter persegi dan kapasiti Tawaf sekitar 107,000 jemaah sejam menjadi penanda skala usaha tersebut.

Adakah angka-angka itu akan terus meningkat selari dengan pertambahan bilangan jemaah dari seluruh dunia?

Menurut laporan itu, penjagaan terhadap Dua Masjid Suci berpunca daripada tanggungjawab Islam dan misi kemanusiaan kerajaan untuk melayani jutaan jemaah, pelaku umrah dan haji. Sempena Hari Kebangsaan Saudi, rasa bangga terhadap pencapaian itu diperbaharui.

SPA turut menyatakan bahawa Penguasa Am bagi Penjagaan Hal Ehwal Masjidil Haram dan Masjid Nabawi memainkan peranan penting dalam mengendalikan dan mengurus sistem perkhidmatan di Dua Masjid Suci. Ia menyelia perkhidmatan lapangan dan operasi, membangunkan inisiatif transformasi digital dan meningkatkan perkhidmatan kepada jemaah.

Laporan itu tidak menyatakan butiran kos projek, jadual fasa perluasan akan datang atau pecahan kapasiti mengikut kawasan masjid.

Apakah angka utama yang dilaporkan mengenai Masjidil Haram? SPA melaporkan kapasiti Masjidil Haram melebihi tiga juta jemaah, manakala keluasan perluasan utamanya mencecah kira-kira 750,000 meter persegi. Kapasiti operasi Tawaf pula sekitar 107,000 jemaah sejam. Angka-angka itu disebut sebagai penanda skala pencapaian pembangunan di masjid tersebut sepanjang beberapa dekad. Laporan itu tidak menyatakan pecahan kapasiti mengikut kawasan masjid.

Bila pembangunan Masjidil Haram bermula? Menurut SPA, pembangunan dan perluasan Masjidil Haram bermula sejak zaman Raja Abdulaziz, yang meletakkan asas bagi kerja tersebut selepas penyatuan kerajaan. Fasa-fasa berikutnya menyusul pada zaman raja-raja selepasnya, meningkatkan kapasiti jemaah serta memperbaiki kecekapan perkhidmatan, kemudahan dan infrastruktur. Laporan itu tidak menyatakan tarikh khusus bagi setiap fasa perluasan.

Siapa menguruskan perkhidmatan di Dua Masjid Suci? SPA menyatakan Penguasa Am bagi Penjagaan Hal Ehwal Masjidil Haram dan Masjid Nabawi memainkan peranan penting dalam mengendalikan dan mengurus sistem perkhidmatan di Dua Masjid Suci. Ia menyelia perkhidmatan lapangan dan operasi, membangunkan inisiatif transformasi digital, serta meningkatkan perkhidmatan kepada jemaah. Laporan itu tidak menyenaraikan nama pegawai atau butiran struktur organisasi penguasa tersebut.

Mengapa penjagaan Dua Masjid Suci disebut tanggungjawab Islam dan kemanusiaan? Laporan SPA menyatakan penjagaan itu berpunca daripada tanggungjawab Islam dan misi kemanusiaan kerajaan untuk melayani jutaan jemaah, pelaku umrah dan haji dari seluruh dunia. Perluasan Masjidil Haram sepanjang dekad lalu disebut sebagai bukti perhatian raja-raja Saudi terhadap masjid dan pengunjungnya. Sempena Hari Kebangsaan Saudi, rasa bangga terhadap pencapaian itu diperbaharui.

Apakah yang tidak dinyatakan dalam laporan SPA? Laporan itu tidak menyatakan nilai kos projek perluasan, jadual fasa perluasan akan datang, atau pecahan kapasiti mengikut kawasan masjid. Butiran mengenai nama pegawai penguasa juga tidak disenaraikan. Maklumat yang ada hanya merangkumi kapasiti lebih tiga juta jemaah, keluasan perluasan sekitar 750,000 meter persegi dan kapasiti Tawaf sekitar 107,000 jemaah sejam.