Wednesday, November 18, 2026
Bilim

UNESCO Yapay Zeka Etiği Küresel Forumu Riyad’da sona erdi

UNESCO Yapay Zeka Etiği Küresel Forumu Riyad’da sona erdi

Riyad, 18 Eylül 2026 — UNESCO Yapay Zeka Etiği Küresel Forumu’nun dördüncü edisyonu (GFEAI 2026), 60 bakan ve heyet ile uluslararası kuruluş başkanını, dünyanın dört bir yanından 200 konuşmacıyı ve 10.000’den fazla ziyaretçiyi bir araya getirerek Perşembe günü Riyad’da sona erdi.

Suudi basın ajansı SPA’nın bildirdiğine göre forum kapsamında 100’den fazla oturum, atölye çalışması ve yan etkinlik ile çeşitli girişim ve anlaşmalar düzenlendi. Peki bu ölçekte bir buluşmanın yapay zeka etiği tartışmalarına somut katkısı ne oldu?

Görüşmeler, yapay zeka etiği ilkelerinin kurumlarda ve teknik sistemlerde politika ve uygulamalara dönüştürülmesi, sorumlu yönetişimin güçlendirilmesi, risklerin yönetilmesi ve kapasite geliştirilmesi konularına odaklandı. Tartışmalarda ülkelerin farklı öncelikleri ve hazırlık düzeyleri de dikkate alındı. Ülkelerin farklı hazırlık düzeylerini hesaba katmak, küresel bir etik çerçevenin uygulanabilirliği açısından neden bu kadar belirleyici?

Forumda Suudi Veri ve Yapay Zeka Otoritesi (SDAIA), veri ve yapay zeka alanında beş kapasite geliştirme çerçevesi ile veri yönetimi ve yönetişimi alanında dört profesyonel sertifikasyon başlattı. SDAIA’nın duyurduğu bu çerçeveler, kurumların etik ilkeleri günlük iş süreçlerine nasıl entegre edeceğine dair pratik bir yol haritası sunuyor. Peki sertifikasyonların sektörde aranan uzmanlık tanımını değiştirmesi beklenebilir mi?

GFEAI ayrıca Ulusal Yapay Zeka Endeksi’nin ilk değerlendirme döngüsünde ileri seviyelere ulaşan sekiz hükümet kuruluşunu onurlandırdı. Enerji Bakanlığı “Mükemmellik” kategorisinde tanınırken, yedi kuruluş “Güçlendirme” kategorisinde ödüllendirildi. Kamu kurumlarının bir endeks üzerinden değerlendirilmesi, yapay zeka yönetişiminde ölçülebilir ilerleme için doğru bir araç mı?

SDAIA ile Kral Selman Küresel Arap Dili Akademisi, Uluslararası Yapay Zeka Araştırma ve Etiği Merkezi (ICAIRE) ortaklığında Veri ve Yapay Zeka Sözlüğü’nün üçüncü edisyonunu başlattı. Yeni edisyon İspanyolca dilini ve 200’den fazla yeni terimi ekleyerek toplamda dört dilde 1.400’den fazla terime ulaştı. Terimlerin dört dile yayılması, etik tartışmaların farklı dil topluluklarına ulaşmasında ne kadar etkili olacak?

ICAIRE, IBM ortaklığında Elevate girişiminin üçüncü edisyonunu başlattı; girişim yapay zeka alanında 25.000 kadının eğitilmesini amaçlıyor. ICAIRE ayrıca İslam Dünyası Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (ICESCO) ile işbirliği içinde ve Apolitical platformu ortaklığında bir program duyurdu. Program, iki yıl içinde 10.000 kamu sektörü liderini eğitmeyi ve ICESCO üye ülkelerini kapsayacak şekilde genişlemeyi hedefliyor. Kadınlar ve kamu liderlerine yönelik bu iki girişim, kapasite açığını kapatmada yeterli ölçekte mi?

SDAIA, GFEAI’yi Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültürel Örgütü (UNESCO) ortaklığında düzenledi. Forumun Riyad’da dördüncü kez toplanması, yapay zeka etiği konusunun uluslararası gündemde kalıcı bir yer edindiğini gösteriyor. Ev sahipliğinin Suudi Arabistan’a verilmesi, ülkenin dijital dönüşüm alanındaki konumunu nasıl etkiliyor?

Etkinlik boyunca öne çıkan başlıklar arasında etik ilkelerin teknik sistemlere gömülmesi, sorumlu yönetişim mekanizmalarının kurulması ve risk yönetimi yer aldı. Katılımcılar, ülkelerin farklı önceliklerini gözeterek ortak bir yaklaşım geliştirmeye çalıştı. Farklı öncelikler ile ortak etik standartlar arasındaki denge nasıl kurulabilir?

Forum kapsamında duyurulan girişimler, eğitim ve sertifikasyon tarafında somut hedefler ortaya koyarken; sözlük çalışması terminoloji birliği açısından dikkat çekti. 1.400’den fazla terimin dört dilde standart hale gelmesi, araştırmacılar ve politika yapıcılar arasındaki iletişimi kolaylaştırabilir. Ortak bir terminoloji, sınır ötesi işbirliklerinde anlaşmazlıkları azaltabilir mi?

Ulusal Yapay Zeka Endeksi’nin ilk değerlendirme döngüsünde sekiz kuruluşun ileri seviyeye ulaşması, kamu sektöründe yapay zeka kullanımının izlenebilir hale geldiğini gösteriyor. Enerji Bakanlığı’nın “Mükemmellik” kategorisinde tanınması, sektörel uygulamaların da değerlendirmeye girdiğini ortaya koyuyor. Bu tür endeksler kurumlar arasında rekabeti teşvik ederken, ölçüm kriterlerinin şeffaflığı nasıl sağlanacak?

ICAIRE’nin IBM ile yürüttüğü Elevate girişiminin 25.000 kadına ulaşma hedefi ve ICESCO işbirliğindeki programın 10.000 kamu liderini eğitme planı, forumun kapasite geliştirme ayağını oluşturuyor. Programın ICESCO üye ülkelerine genişletilmesi, bölgesel bir etki alanı yaratabilir. Bu genişleme, eğitim içeriğinin yerel bağlamlara uyarlanmasını gerektirir mi?

Forumun sonuçları arasında bağlayıcı bir uluslararası anlaşma yer almıyor; bunun yerine girişimler, sertifikasyonlar ve ortaklıklar öne çıkıyor. Gönüllü taahhütler ve kapasite programları, etik ilkelerin uygulanmasında ne kadar bağlayıcı olabilir?

SPA’nın aktardığı bilgilerde forumun toplam maliyeti, gelecek edisyonun yeri ve tarihi ile duyurulan girişimlerin bütçelerine ilişkin ayrıntılar yer almıyor. Bültende ayrıca oturumlarda alınan kararların uygulanmasını izleyecek bir mekanizmadan söz edilmiyor.

GFEAI 2026’ya kaç kişi katıldı? SPA’nın bildirdiğine göre forum 60 bakan ve heyet ile uluslararası kuruluş başkanını, dünyanın dört bir yanından 200 konuşmacıyı ve 10.000’den fazla ziyaretçiyi bir araya getirdi. Etkinlik kapsamında 100’den fazla oturum, atölye çalışması ve yan etkinlik düzenlendi. Forumda ayrıca çeşitli girişim ve anlaşmalar duyuruldu. Etkinlik Perşembe günü Riyad’da sona erdi.

SDAIA forumda hangi girişimleri başlattı? SDAIA, veri ve yapay zeka alanında beş kapasite geliştirme çerçevesi ile veri yönetimi ve yönetişimi alanında dört profesyonel sertifikasyon başlattı. Ayrıca Kral Selman Küresel Arap Dili Akademisi ve ICAIRE ortaklığında Veri ve Yapay Zeka Sözlüğü’nün üçüncü edisyonu duyuruldu. Yeni edisyon İspanyolca ve 200’den fazla yeni terim ekleyerek toplamı dört dilde 1.400’ün üzerine çıkardı.

Ulusal Yapay Zeka Endeksi’nde hangi kuruluşlar ödüllendirildi? GFEAI, Ulusal Yapay Zeka Endeksi’nin ilk değerlendirme döngüsünde ileri seviyelere ulaşan sekiz hükümet kuruluşunu onurlandırdı. Enerji Bakanlığı “Mükemmellik” kategorisinde tanınırken, yedi kuruluş “Güçlendirme” kategorisinde ödüllendirildi. SPA, ödül alan diğer kuruluşların isimlerini veya değerlendirme kriterlerini paylaşmadı.

Elevate girişimi ve ICESCO programı neyi hedefliyor? ICAIRE, IBM ortaklığında Elevate girişiminin üçüncü edisyonunu başlattı; girişim yapay zeka alanında 25.000 kadının eğitilmesini amaçlıyor. ICAIRE ayrıca ICESCO ile işbirliği ve Apolitical platformu ortaklığında bir program duyurdu. Program iki yıl içinde 10.000 kamu sektörü liderini eğitmeyi ve ICESCO üye ülkelerine genişlemeyi hedefliyor.

Forumun ana tartışma başlıkları nelerdi? Görüşmeler, yapay zeka etiği ilkelerinin kurumlarda ve teknik sistemlerde politika ve uygulamalara dönüştürülmesine odaklandı. Katılımcılar sorumlu yönetişimin güçlendirilmesi, risklerin yönetilmesi ve kapasite geliştirilmesi konularını ele aldı. Tartışmalarda ülkelerin farklı öncelikleri ve hazırlık düzeyleri dikkate alındı. Forum, SDAIA tarafından UNESCO ortaklığında düzenlendi.

Forumun düzenlenmesinde hangi kurumlar rol aldı? SDAIA, GFEAI’yi Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültürel Örgütü (UNESCO) ortaklığında düzenledi. Etkinlik, UNESCO Yapay Zeka Etiği Küresel Forumu’nun dördüncü edisyonu olarak Riyad’da gerçekleştirildi. Forum kapsamında SDAIA, Kral Selman Küresel Arap Dili Akademisi, ICAIRE, IBM, ICESCO ve Apolitical gibi kurumlarla çeşitli işbirlikleri duyuruldu.