Kral Abdulaziz Bilim ve Teknoloji Şehri (KACST), Araştırma, Geliştirme ve İnovasyon Otoritesi (RDIA) ile Community Jameel Saudi ortaklığında yürüttüğü Hızlandırılmış Araştırmadan Ticarileştirmeye (ARC) Programı’nın ilk dönem mezunlarını The Garage’da düzenlenen törenle kutladı.
Suudi basın ajansı SPA’nın 17 Eylül 2026’da bildirdiğine göre törene KACST Başkanı ve RDIA Vekil Guvernörü Dr. Munir Eldesouki ile araştırma, geliştirme ve inovasyon sektöründen bir dizi lider katıldı.
İlk dönemde sağlık teknolojileri, biyotıp, çevresel sürdürülebilirlik ve enerji çözümleri, yapay zeka, nesnelerin interneti, insansız hava araçları ve ileri malzemeler alanlarında seçilmiş 12 araştırma projesi yer aldı. Projeler altı ulusal kurumu temsil ediyordu: KACST, Kral Abdulaziz Üniversitesi, Ümmü’l-Kura Üniversitesi, Prenses Nura bint Abdurrahman Üniversitesi, İmam Abdurrahman bin Faysal Üniversitesi ve Kral Fahd Tıp Şehri. Projelerin Teknoloji Hazırlık Seviyeleri (TRL) erken ile ileri düzeyler arasında değişiyordu ve bu da ticarileşmeye hazır olma durumlarının değerlendirilmesine imkan tanıdı.
Peki bir araştırma projesinin laboratuvardan pazara giden yolda hangi eşikleri aşması gerekiyor? Tören sırasında KACST Ticarileştirme ve Teknoloji Transferi Genel Müdürü Omar Alhusseini, ARC Programı’nın ikinci döneminin başlatıldığını duyurdu. 25 araştırma ekibini kapsayan program, projelerin pazara geçişini pazar varsayımlarını doğrulayan ve iş modelleri kuran bir metodolojiyle desteklemeyi amaçlıyor.
Alhusseini, programın araştırmacıları potansiyel müşterilerle görüşmeye, ihtiyaçlarını belirlemeye ve çözümleri onlarla test etmeye yönlendirdiğini, ardından teknoloji ve iş modelinin gerçek pazar gereksinimlerine uygun olarak daha da geliştirildiğini belirtti.
Alhusseini şunları söyledi: “Bugün, ekiplerin gerçekleştirdiği 500’den fazla müşteri görüşmesi ve 80’den fazla eğitim ve mentorluk oturumunun ardından birinci dönemin tamamlanmasını kutluyoruz. Dört ekip startup kurmaya geçti, iki ekip teknoloji lisanslaması yolunu izledi ve en iyi üç proje…”
Peki 500’den fazla müşteri görüşmesi bir araştırma ekibinin ürün tanımını nasıl değiştirir? Programın ilk döneminde elde edilen bu veriler, araştırmacıların yalnızca teknik doğrulamayla yetinmeyip pazar talebini de test ettiğini gösteriyor. KACST, RDIA ve Community Jameel Saudi ortaklığı, araştırma çıktılarının ekonomik değere dönüşmesi için kurumlar arası bir çerçeve sunuyor.
Mezuniyet törenine katılan isimler arasında KACST Başkanı ve RDIA Vekil Guvernörü Dr. Munir Eldesouki’nin yanı sıra araştırma, geliştirme ve inovasyon sektöründen liderler yer aldı. Etkinlik, Riyad’daki The Garage’da gerçekleştirildi.
İlk dönemde temsil edilen altı ulusal kurum arasında hem KACST gibi araştırma kurumları hem de Kral Abdulaziz Üniversitesi, Ümmü’l-Kura Üniversitesi, Prenses Nura bint Abdurrahman Üniversitesi, İmam Abdurrahman bin Faysal Üniversitesi gibi üniversiteler ve Kral Fahd Tıp Şehri gibi sağlık kuruluşları bulunuyordu. Bu çeşitlilik, programın farklı kurumsal bağlamlardan gelen projeleri aynı ticarileştirme metodolojisi altında buluşturduğunu gösteriyor.
Peki üniversiteler ile sağlık kuruluşlarının aynı programda buluşması teknoloji transferini nasıl hızlandırır? Projelerin Teknoloji Hazırlık Seviyeleri erken ile ileri düzeyler arasında değişiyordu. Bu aralık, programın yalnızca pazara yakın projelere değil, erken aşamadaki araştırmalara da açık olduğunu ortaya koyuyor. Ticarileşmeye hazır olma durumunun değerlendirilmesi, her projenin kendi seviyesine uygun bir yol haritası izlemesini sağlıyor.
İkinci dönemin 25 araştırma ekibiyle başlatılması, ilk dönemde 12 projeyle elde edilen deneyimin daha geniş bir katılımcı grubuna taşındığını gösteriyor. Alhusseini’nin açıklamasına göre program, araştırmacıları potansiyel müşterilerle görüşmeye yönlendiriyor; ihtiyaçların belirlenmesi ve çözümlerin müşterilerle birlikte test edilmesi sürecin merkezinde yer alıyor. Ardından teknoloji ve iş modeli, gerçek pazar gereksinimlerine uygun olarak geliştiriliyor.
Peki bir araştırma ekibi iş modelini ne zaman kurmalı: teknoloji olgunlaşmadan önce mi, sonra mı? ARC Programı’nın yaklaşımı, pazar varsayımlarının doğrulanmasını ve iş modeli kurulumunu teknoloji geliştirmeyle paralel yürütüyor. Bu metodoloji, araştırmacıların yalnızca teknik başarıya odaklanması yerine müşteri ihtiyaçlarını merkeze almasını gerektiriyor.
İlk dönemin sonuçları arasında dört ekibin startup kurması ve iki ekibin teknoloji lisanslaması yolunu izlemesi yer alıyor. Alhusseini’nin törende paylaştığı bu veriler, programın yalnızca eğitim ve mentorlukla sınırlı kalmadığını, somut ticarileştirme çıktıları ürettiğini gösteriyor. 500’den fazla müşteri görüşmesi ve 80’den fazla eğitim ve mentorluk oturumu, bu çıktıların arkasındaki sürecin ölçeğini ortaya koyuyor.
Peki startup kurmak mı yoksa teknoloji lisanslamak mı bir araştırma projesi için daha uygun bir yol? İlk dönemde her iki yolun da izlenmiş olması, programın tek bir ticarileştirme modelini dayatmadığını, projelerin niteliğine göre farklı çıkış yollarına izin verdiğini gösteriyor. Dört ekibin startup kurması ve iki ekibin lisanslama yolunu seçmesi, bu çeşitliliğin somut örneği.
KACST, RDIA ve Community Jameel Saudi ortaklığı, programın kurumsal çerçevesini oluşturuyor. RDIA’nın Vekil Guvernörü Dr. Munir Eldesouki’nin aynı zamanda KACST Başkanı olması, iki kurum arasındaki koordinasyonun üst düzeyde yürütüldüğünü gösteriyor. Törene araştırma, geliştirme ve inovasyon sektöründen liderlerin katılması, programın sektör genelinde görünürlük kazandığını ortaya koyuyor.
Peki ulusal kurumların ortak yürüttüğü bir program, araştırma ekosisteminin geri kalanını nasıl etkiler? İlk dönemde altı ulusal kurumun temsil edilmesi, programın tek bir kurumun iç girişimi olmadığını, ülke çapında bir katılım tabanı oluşturduğunu gösteriyor. İkinci dönemde 25 araştırma ekibinin yer alması, bu tabanın genişlediğine işaret ediyor.
Programın kapsadığı alanlar arasında sağlık teknolojileri, biyotıp, çevresel sürdürülebilirlik ve enerji çözümleri, yapay zeka, nesnelerin interneti, insansız hava araçları ve ileri malzemeler bulunuyor. Bu alanların her biri, farklı pazar dinamiklerine ve farklı müşteri profillerine sahip. Programın metodolojisi, her alandaki ekiplerin kendi pazar varsayımlarını test etmesini gerektiriyor.
Peki insansız hava araçları ile biyotıp projeleri aynı ticarileştirme metodolojisiyle ilerleyebilir mi? Alhusseini’nin açıklaması, programın araştırmacıları potansiyel müşterilerle görüşmeye yönlendirdiğini ve çözümlerin onlarla test edildiğini gösteriyor. Bu yaklaşım, alan ne olursa olsun müşteri ihtiyacının merkeze alındığını ortaya koyuyor. Teknoloji ve iş modelinin gerçek pazar gereksinimlerine göre geliştirilmesi, sektöre özgü farklılıkların süreç içinde ele alındığını gösteriyor.
İlk dönemin mezuniyeti, Riyad’daki The Garage’da düzenlenen törenle kutlandı. The Garage, girişimcilik ve inovasyon faaliyetlerine ev sahipliği yapan bir mekan olarak etkinliğe sahne oldu. Törenin bu mekanda yapılması, programın girişimcilik ekosistemiyle bağlantısını yansıtıyor.
Alhusseini’nin törende yaptığı açıklamanın tamamı SPA tarafından yayımlanan bültende yer alıyor. Bültende en iyi üç projeyle ilgili ifadenin devamı ile programın ikinci dönemine ilişkin takvim, bütçe veya seçilen projelerin ayrıntıları hakkında ek bilgi bulunmuyor. İkinci dönemde yer alacak 25 araştırma ekibinin hangi kurumlardan geldiği, hangi alanlarda çalıştığı ve projelerin Teknoloji Hazırlık Seviyelerinin ne olduğu bültende belirtilmiyor.
Peki ikinci dönemin 25 ekibi ilk dönemin 12 projesinden hangi dersleri devraldı? Bültende bu sorunun yanıtı yer almıyor. Ancak Alhusseini’nin açıklaması, programın metodolojisinin pazar varsayımlarının doğrulanması ve iş modeli kurulumu üzerine odaklandığını gösteriyor. İlk dönemde 500’den fazla müşteri görüşmesi ve 80’den fazla eğitim ve mentorluk oturumu gerçekleştirilmesi, bu metodolojinin uygulamada nasıl işlediğine dair somut veriler sunuyor.
KACST’nin Ticarileştirme ve Teknoloji Transferi Genel Müdürlüğü, programın yürütülmesinden sorumlu birim olarak öne çıkıyor. Alhusseini’nin bu görevde olması ve törende ikinci dönemi duyurması, programın kurumsal sürekliliğini gösteriyor. RDIA ile ortaklık, araştırma ve inovasyon politikalarının ticarileştirme çabalarıyla bütünleştirildiğini ortaya koyuyor.
Community Jameel Saudi’nin ortaklıktaki rolü, programın kamu ve özel sektör işbirliğiyle yürütüldüğünü gösteriyor. Bu üçlü yapı, araştırma projelerinin pazara geçişinde farklı aktörlerin katkısını bir araya getiriyor. Programın ilk döneminde elde edilen startup ve lisanslama sonuçları, bu işbirliğinin çıktılarını somutlaştırıyor.
Peki bir araştırma programının başarısı yalnızca kurulan startup sayısıyla mı ölçülür? İlk dönemde dört ekip startup kurdu, iki ekip teknoloji lisanslaması yolunu izledi. Alhusseini’nin açıklamasında en iyi üç projeyle ilgili ifadenin devamı bültende yer almıyor. Bu nedenle programın değerlendirme kriterlerinin tamamı ve ödüllendirme yapısı hakkında bültenden çıkarılabilecek bilgi sınırlı.
Programın ikinci döneminin 25 araştırma ekibiyle başlatılması, ilk döneme kıyasla daha geniş bir katılımı işaret ediyor. Alhusseini, programın projelerin pazara geçişini pazar varsayımlarını doğrulayan ve iş modelleri kuran bir metodolojiyle desteklemeyi amaçladığını belirtti. Araştırmacıların potansiyel müşterilerle görüşmesi, ihtiyaçların belirlenmesi ve çözümlerin test edilmesi bu metodolojinin aşamaları olarak sıralanıyor.
Teknoloji ve iş modelinin gerçek pazar gereksinimlerine uygun olarak daha da geliştirilmesi, programın iteratif bir yaklaşım izlediğini gösteriyor. Bu yaklaşım, araştırma çıktılarının pazarda karşılık bulup bulmadığının sürekli test edilmesini gerektiriyor. İlk dönemde gerçekleştirilen 500’den fazla müşteri görüşmesi, bu test sürecinin ölçeğine dair bir gösterge sunuyor.
Mezuniyet töreni, ilk dönemin tamamlanmasını kutlarken ikinci dönemin başlangıcını da duyurdu. KACST, RDIA ve Community Jameel Saudi ortaklığında yürütülen ARC Programı, araştırmadan ticarileştirmeye geçiş sürecini desteklemeyi amaçlıyor. İlk dönemde altı ulusal kurumdan 12 proje yer aldı; ikinci dönemde 25 araştırma ekibi programa dahil olacak.
Bültende programın bütçesi, ikinci dönemin takvimi, seçilen ekiplerin kurumsal dağılımı ve en iyi üç projeye ilişkin açıklamanın devamı yer almıyor. SPA’nın aktardığı bilgiler, törenin yapıldığı yer, katılımcılar, ilk dönemin kapsamı ve sonuçları ile ikinci dönemin ekip sayısıyla sınırlı.
ARC Programı’nın ilk döneminde hangi projeler yer aldı? İlk dönemde sağlık teknolojileri, biyotıp, çevresel sürdürülebilirlik ve enerji çözümleri, yapay zeka, nesnelerin interneti, insansız hava araçları ve ileri malzemeler alanlarında seçilmiş 12 araştırma projesi yer aldı. Projeler KACST, Kral Abdulaziz Üniversitesi, Ümmü’l-Kura Üniversitesi, Prenses Nura bint Abdurrahman Üniversitesi, İmam Abdurrahman bin Faysal Üniversitesi ve Kral Fahd Tıp Şehri olmak üzere altı ulusal kurumu temsil ediyordu. Projelerin Teknoloji Hazırlık Seviyeleri erken ile ileri düzeyler arasında değişiyordu.
İlk dönemin ticarileştirme sonuçları ne oldu? KACST Ticarileştirme ve Teknoloji Transferi Genel Müdürü Omar Alhusseini’nin törende yaptığı açıklamaya göre ekipler 500’den fazla müşteri görüşmesi gerçekleştirdi ve 80’den fazla eğitim ve mentorluk oturumuna katıldı. Dört ekip startup kurmaya geçti, iki ekip teknoloji lisanslaması yolunu izledi. Alhusseini’nin en iyi üç projeyle ilgili ifadesinin devamı SPA bülteninde yer almıyor.
İkinci dönemde kaç ekip yer alacak ve program neyi amaçlıyor? Alhusseini, tören sırasında ARC Programı’nın ikinci döneminin başlatıldığını duyurdu. İkinci dönem 25 araştırma ekibini kapsıyor. Program, projelerin pazara geçişini pazar varsayımlarını doğrulayan ve iş modelleri kuran bir metodolojiyle desteklemeyi amaçlıyor. Bu metodoloji araştırmacıların potansiyel müşterilerle görüşmesini, ihtiyaçları belirlemesini ve çözümleri onlarla test etmesini içeriyor.
Tören nerede yapıldı ve kimler katıldı? Mezuniyet töreni Riyad’daki The Garage’da düzenlendi. Etkinliğe KACST Başkanı ve RDIA Vekil Guvernörü Dr. Munir Eldesouki ile araştırma, geliştirme ve inovasyon sektöründen bir dizi lider katıldı. Program KACST, RDIA ve Community Jameel Saudi ortaklığında yürütülüyor. Tören, ilk dönemin tamamlanmasını kutlarken ikinci dönemin başlangıcını da duyurdu.
Programın metodolojisi nasıl işliyor? Alhusseini’nin açıklamasına göre program, araştırmacıları potansiyel müşterilerle görüşmeye yönlendiriyor. Ekipler müşteri ihtiyaçlarını belirliyor ve çözümleri onlarla test ediyor. Ardından teknoloji ve iş modeli gerçek pazar gereksinimlerine uygun olarak daha da geliştiriliyor. Bu yaklaşım, pazar varsayımlarının doğrulanmasını ve iş modeli kurulumunu teknoloji geliştirmeyle paralel yürütüyor.
SPA bülteninde hangi bilgiler yer almıyor? Bültende programın bütçesi, ikinci dönemin takvimi ve seçilen 25 ekibin kurumsal dağılımı yer almıyor. İkinci dönem ekiplerinin hangi alanlarda çalıştığı ve projelerin Teknoloji Hazırlık Seviyeleri belirtilmiyor. Alhusseini’nin en iyi üç projeyle ilgili ifadesinin devamı da bültende bulunmuyor. Bu nedenle programın değerlendirme kriterlerinin tamamı hakkında bültenden çıkarılabilecek bilgi sınırlı.
Bu konuda daha fazlası: Bilim, KSA Haberleri





