Diriyah Biennale Foundation (DBF), İslam Sanatları Bienali’nin üçüncü edisyonunun baş küratörlerini açıkladı. Bienal, 1 Kasım 2027’de Cidde’deki Kral Abdülaziz Uluslararası Havalimanı’nda bulunan ve Aga Khan Ödülü kazanmış Batı Hac Terminali’nde kapılarını açacak.
Suudi basın ajansı SPA’nın 17 Eylül 2026’da Riyad’dan bildirdiğine göre bienal, genişleyen bir hedefle geri dönüyor. DBF tarafından tasarlanan ve başlatılan İslam Sanatları Bienali, geçmişte ve günümüzde İslam sanatı ve kültürü üzerine farklı küratöryel anlatıları sunmaya adanmış dünyanın ilk bienali olma özelliğini taşıyor.
Bienalin özgün konusu, önemli tarihsel eserleri çağdaş siparişlerle diyaloğa sokuyor ve bugün dünya genelinde insanların yaşamlarıyla derinden yankılanan soruları ve bakış açılarını öne çıkarıyor. Vakıf, bu yenilikçi model aracılığıyla yaşayan İslam mirasının korunması, yorumlanması ve kamusal sunumu için yeni bir küresel platform kurmuş durumda.
Üçüncü edisyonu yönetecek isimler
İslam Sanatları Bienali 2027, Alserkal Arts Foundation Direktörü Nada Raza tarafından yönetilecek. Raza daha önce Christie’s bünyesindeki İslam Sanatı bölümünün başkanlığını yürütmüştü ve alanında tanınmış bir uzman olarak biliniyor.
Bienalin baş küratörleri arasında Oxford Üniversitesi’nde IM Pei İslam Sanatı ve Mimarisi Profesörü ve Doha’daki Lusail Institute Direktörü Alain Fouad George ile Dhahran’daki Kral Abdülaziz Dünya Kültür Merkezi’nin (Ithra) eski Baş Küratörü Idries Trevathan da yer alıyor. William Robinson ise alanın tanınmış uzmanı olarak listede bulunuyor.
Baş küratörlerin seçimi, bienalin İslam toplumlarının sanatlarını hareket ve karşılaşmalarla şekillenen dinamik ve gelişen bir alan olarak sunma ve bu alanı bilim ile çağdaş kültür üzerinden keşfetme taahhüdünü yansıtıyor. Baş küratörler, bienalin üçüncü edisyonuna kendi özgün yaratıcı bakışlarını taşıyan ayrı sergiler sunacak.
Üçüncü edisyon, somut olmayan mirasa daha derinlemesine inecek; dayanıklılığı ve topluluğu kutlarken dünya genelindeki İslam sanatı koleksiyonlarından benzersiz başyapıtları bir araya getirmeyi sürdürecek. Peki bir bienalin küratör kadrosu, izleyicinin sergiyi deneyimleme biçimini gerçekten değiştirebilir mi?
Bienalin dünyada yalnızca İslam sanatı ve kültürüne adanmış ilk bienal olması, ona ayrı bir konum kazandırıyor. Tarihsel eserlerle çağdaş siparişleri aynı çatı altında buluşturan bu model, geçmiş ile bugün arasında bir köprü kurmayı amaçlıyor. İzleyici, bir yanda yüzyıllar öncesine ait eserleri, diğer yanda bugünün sanatçılarının üretimlerini aynı mekânda görme fırsatı buluyor. Bu karşılaşma, İslam sanatının yalnızca geçmişe ait bir miras değil, yaşayan ve dönüşen bir alan olduğu fikrini öne çıkarıyor.
Vakfın kurduğu bu platform, yaşayan İslam mirasının korunması, yorumlanması ve kamusal sunumu için yeni bir küresel zemin oluşturuyor. Koruma, yorumlama ve sunum; üç ayrı ama birbirine bağlı işlev olarak bienalin çerçevesini belirliyor. Peki bir mirası korumak ile onu çağdaş bir izleyiciye sunmak arasındaki denge nasıl kurulur?
Bienalin mekânı da bu anlatının parçası. Cidde’deki Batı Hac Terminali, Aga Khan Ödülü kazanmış bir yapı olarak biliniyor. Hac yolculuğuna çıkan milyonlarca insanın geçtiği bu terminalin bir sanat bienaline ev sahipliği yapması, mekânın kendi tarihiyle sergilenen içerik arasında doğal bir bağ kuruyor. Mimari bir ödülle tescillenmiş bir yapının, İslam sanatına adanmış bir bienale mekân olması tesadüf değil. Peki bir yapının kendi hafızası, içinde sergilenen eserlerin anlamını nasıl etkiler?
Baş küratörlerin her birinin ayrı sergiler sunacak olması, bienalin tek bir anlatı yerine çoğul bir yapı benimsediğini gösteriyor. Nada Raza’nın Christie’s ve Alserkal Arts Foundation geçmişi, Alain Fouad George’un Oxford ve Lusail Institute bağlantıları, Idries Trevathan’ın Ithra deneyimi ve William Robinson’un alan uzmanlığı; farklı kurumlar ve coğrafyalardan gelen bakış açılarını bir araya getiriyor. Bu çeşitlilik, bienalin küratöryel yaklaşımının da temelini oluşturuyor. Farklı kurumlardan gelen küratörlerin bir arada çalışması, serginin bütünlüğünü nasıl etkiler?
Üçüncü edisyonun somut olmayan mirasa daha derinlemesine inmesi, bienalin odağını genişlettiğini gösteriyor. Somut olmayan miras; gelenekler, uygulamalar, bilgi biçimleri ve toplulukların kuşaktan kuşağa aktardığı deneyimleri kapsıyor. Bienalin dayanıklılık ve topluluk temalarını kutlaması da bu çerçeveye oturuyor. Peki elle tutulmayan bir miras, bir sergi salonunda nasıl görünür kılınabilir?
Bienal, dünya genelindeki İslam sanatı koleksiyonlarından benzersiz başyapıtları bir araya getirmeyi sürdürecek. Bu, farklı koleksiyonlarda dağılmış eserlerin tek bir bağlamda buluşması anlamına geliyor. Tarihsel eserlerle çağdaş siparişlerin diyaloğu, bienalin ilk edisyonlardan bu yana koruduğu yaklaşımın merkezinde yer alıyor. Bu diyalog, izleyiciye İslam sanatının sürekliliğini ve dönüşümünü aynı anda görme imkânı veriyor. Koleksiyonlardan getirilen eserlerle yeni üretimler yan yana geldiğinde, hangisi diğerini daha çok aydınlatır?
DBF’nin bienali tasarlaması ve başlatması, vakfın bu alandaki kurucu rolünü ortaya koyuyor. Bienalin dünyada kendi alanında ilk olması, vakfın küresel ölçekte bir platform kurma hedefiyle örtüşüyor. Bu platform, yalnızca sergileme değil, aynı zamanda yorumlama ve kamusal sunum işlevlerini de üstleniyor. Peki bir vakfın kurduğu platform, alanın uzun vadeli hafızasını nasıl şekillendirir?
Bienalin üçüncü edisyonunun 1 Kasım 2027’de açılacak olması, hazırlık sürecinin bugünden başladığını gösteriyor. Baş küratörlerin açıklanması, bu sürecin ilk somut adımlarından biri. Küratörlerin her birinin kendi sergisini sunacak olması, hazırlık aşamasında birden fazla anlatının paralel yürütüleceği anlamına geliyor. Bu yapı, bienalin programının çeşitlenmesini sağlarken organizasyon açısından da farklı bir koordinasyon gerektiriyor. Birden fazla küratörün aynı bienalde buluşması, izleyiciye nasıl bir bütünlük sunar?
İslam sanatı ve kültürü üzerine farklı küratöryel anlatıların sunulması, bienalin temel amacı olarak öne çıkıyor. Bu anlatılar, geçmiş ve günümüz arasında kurulan bağlar üzerinden şekilleniyor. Bienalin konusu, bugün dünya genelinde insanların yaşamlarıyla yankılanan soruları ve bakış açılarını gündeme getiriyor. Bu yönüyle bienal, yalnızca sanat tarihine değil, güncel tartışmalara da temas ediyor. Peki çağdaş bir bienal, tarihsel bir mirası bugünün sorularıyla nasıl buluşturur?
Bienalin genişleyen bir hedefle geri dönmesi, ilk iki edisyonun ardından kapsamın büyüdüğünü gösteriyor. Üçüncü edisyonun somut olmayan mirasa odaklanması, dayanıklılık ve topluluk temalarını öne çıkarması bu genişlemenin parçaları. Aynı zamanda dünya genelindeki koleksiyonlardan başyapıtların bir araya getirilmesi sürüyor. Bu süreklilik ve genişleme dengesi, bienalin kurumsal kimliğini koruyarak büyümesini amaçladığını gösteriyor. Bir bienal, ilk edisyonlarındaki karakterini koruyarak nasıl genişleyebilir?
Baş küratörlerin seçimi, İslam toplumlarının sanatlarını hareket ve karşılaşmalarla şekillenen dinamik bir alan olarak sunma yaklaşımını yansıtıyor. Bu yaklaşım, alanı sabit ve değişmez bir kategori olarak görmek yerine, sürekli dönüşen bir süreç olarak ele alıyor. Bilim ve çağdaş kültür üzerinden yapılan keşif de bu çerçeveye eşlik ediyor. Peki bir sanat alanını hareket ve karşılaşma üzerinden tanımlamak, ona hangi yeni kapıları açar?
SPA’nın aktardığı bilgilerde bienalin üçüncü edisyonuna ilişkin küratör kadrosu, açılış tarihi ve mekânı yer alıyor. Bültende bienalin bütçesi, katılımcı sanatçı sayısı, sergi takvimi veya bilet bilgilerine dair ayrıntı bulunmuyor. Üçüncü edisyonun programına ilişkin ek ayrıntılar ise açıklanmadı.
İslam Sanatları Bienali’nin üçüncü edisyonu ne zaman ve nerede açılacak? Bienal 1 Kasım 2027’de açılacak. Mekân, Cidde’deki Kral Abdülaziz Uluslararası Havalimanı’nda bulunan ve Aga Khan Ödülü kazanmış Batı Hac Terminali. SPA’nın 17 Eylül 2026 tarihli bültenine göre bienal genişleyen bir hedefle geri dönüyor. Bültende açılışın bitiş tarihi, bilet bilgisi veya sergi takvimi yer almıyor.
Baş küratörler kimler? Alserkal Arts Foundation Direktörü Nada Raza, Oxford Üniversitesi’nde IM Pei İslam Sanatı ve Mimarisi Profesörü ve Doha’daki Lusail Institute Direktörü Alain Fouad George ile Dhahran’daki Ithra’nın eski Baş Küratörü Idries Trevathan baş küratörler arasında. William Robinson da alanın tanınmış uzmanı olarak listede. Nada Raza daha önce Christie’s bünyesindeki İslam Sanatı bölümünün başkanlığını yürütmüştü.
Bienalin önceki edisyonlarından farkı ne olacak? Üçüncü edisyon somut olmayan mirasa daha derinlemesine inecek; dayanıklılığı ve topluluğu kutlayacak. Bienal, dünya genelindeki İslam sanatı koleksiyonlarından benzersiz başyapıtları bir araya getirmeyi sürdürecek. Baş küratörlerin her biri kendi özgün bakışını taşıyan ayrı sergiler sunacak. SPA bültende katılımcı sanatçı sayısı veya sergi takvimi paylaşmadı.
Bienalin küratöryel yaklaşımı neye dayanıyor? Seçim, İslam toplumlarının sanatlarını hareket ve karşılaşmalarla şekillenen dinamik ve gelişen bir alan olarak sunma yaklaşımını yansıtıyor. Alan, bilim ve çağdaş kültür üzerinden keşfediliyor. Tarihsel eserler çağdaş siparişlerle diyaloğa sokuluyor. Bienal, geçmişte ve günümüzde İslam sanatı ve kültürü üzerine farklı küratöryel anlatılar sunmaya adanmış dünyanın ilk bienali olma özelliğini taşıyor.
Bienalin mekânı neden öne çıkıyor? Bienal, Cidde’deki Batı Hac Terminali’nde düzenlenecek. Bu yapı Aga Khan Ödülü kazanmış bir terminal olarak biliniyor ve Kral Abdülaziz Uluslararası Havalimanı’nda bulunuyor. Hac yolculuğuna çıkan insanların geçtiği bir mekânın İslam sanatına adanmış bir bienale ev sahipliği yapması, mekânın kendi tarihiyle sergilenen içerik arasında bağ kuruyor. SPA bültende mekâna ilişkin ek ayrıntı vermedi.
Bienali kim tasarlayıp başlattı? Bienal, Diriyah Biennale Foundation (DBF) tarafından tasarlandı ve başlatıldı. Vakıf, bu model aracılığıyla yaşayan İslam mirasının korunması, yorumlanması ve kamusal sunumu için yeni bir küresel platform kurmuş durumda. SPA’nın 17 Eylül 2026 tarihli bültenine göre bienal, kendi alanında dünyada ilk olma özelliğini taşıyor. Bültende vakfın bütçesine veya kurumsal yapısına dair bilgi yer almıyor.
Bu konuda daha fazlası: Kültür, KSA Haberleri





