KACST Başkanı Eldesouki Kyoto’da bilime güven oturumuna katıldı

Kral Abdulaziz Bilim ve Teknoloji Şehri (KACST) Başkanı ve Araştırma, Geliştirme ve İnovasyon Kurumu Vekil Guvernörü Dr. Munir Eldesouki, Japonya’nın Kyoto kentinde düzenlenen 23. Bilim ve Teknoloji Toplumda (STS) Forumu’nda “Neden Bilime Güvenelim?” başlıklı genel oturumda konuştu.

Suudi basın ajansı SPA’nın 6 Ekim 2026’da bildirdiğine göre Suudi Arabistan, dünyanın önde gelen bilim ve teknoloji figürleri, politika yapıcıları ile araştırma, akademik ve sanayi kurumlarının başkanlarının katıldığı foruma iştirak etti.

SPA’ya göre forum, bilim ve teknolojideki hızlı dönüşümleri ve bunların toplumlar ile kalkınmanın geleceğine etkilerini ele aldı. Tartışmalar bilime güven, yapay zeka, açık bilim ve bilimsel araştırmanın geleceğinin yanı sıra bilimsel kurumların ileri teknolojilerin sunduğu fırsatlarla bunların zorluklarının sorumlu yönetimi arasında denge kurma sorumluluğunu kapsadı.

Eldesouki, STS Forum Konseyi’ne seçkin üye olarak atanmasının ardından oturumda konuştu. Oturuma Japonya Eğitim, Kültür, Spor, Bilim ve Teknoloji Bakanı Yoshihiro Seki; Japon bilim insanı Profesör Shimon Sakaguchi; Nature Genel Yayın Yönetmeni Magdalena Skipper; Nobel Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Astrid Söderbergh Widding ve Profesör Santa J. Ono katıldı. Oturumun başkanlığını Amerikan Bilim İlerleme Derneği İcra Kurulu Başkanı Dr. Sudip Parikh yaptı.

Oturumda Eldesouki, daha açık ve güvenilir bir araştırma ekosistemi inşa etmek için çeşitli yönlere dikkat çekerek bilime güvenin bilimsel alçakgönüllülük, açıklık ve hesap verebilirliğin yanı sıra bilim camiasının bulgularını gözden geçirme, doğrulama ve şeffaf biçimde düzeltme yeteneğine dayandığını belirtti.

SPA’nın aktardığına göre Eldesouki, Krallığın araştırmacılar ve yenilikçiler için ulusal araştırma altyapısına erişimi genişletme, laboratuvarların daha geniş kullanımını sağlama yönündeki yönelimini vurguladı.

Peki bilime güven neden bugün küresel bir tartışma başlığı haline geldi? Forumun gündemi, bilim ve teknolojideki hızlı dönüşümlerin toplumlar ve kalkınmanın geleceği üzerindeki etkilerini merkeze alıyor. Bu çerçevede bilime güven, yapay zeka, açık bilim ve bilimsel araştırmanın geleceği oturumların ana eksenini oluşturdu.

Bilimsel kurumların ileri teknolojilerin sunduğu fırsatlarla zorlukların sorumlu yönetimi arasında denge kurma sorumluluğu da tartışmalara eşlik etti. Bu denge arayışı, araştırma ekosistemlerinin hem yeniliği teşvik etmesi hem de güveni koruması gerektiği fikrine dayanıyor.

Eldesouki’nin oturumdaki çerçevesi üç kavram üzerine kuruluydu: bilimsel alçakgönüllülük, açıklık ve hesap verebilirlik. Ona göre bilime güven yalnızca iddiaların doğruluğuna değil, aynı zamanda bilim camiasının kendi bulgularını gözden geçirme, doğrulama ve gerektiğinde şeffaf biçimde düzeltme kapasitesine dayanıyor.

Bu yaklaşım, bilimin kendi kendini düzelten bir süreç olduğu fikrini öne çıkarıyor. Peki bir bilim kurumu hata yaptığında bunu şeffaf biçimde düzeltmesi, kamuoyunun bilime duyduğu güveni nasıl etkiler? Eldesouki’nin vurguladığı nokta, düzeltme mekanizmalarının güvenin önkoşulu olduğuydu.

Oturumun uluslararası bileşimi de dikkat çekiciydi. Japonya Eğitim, Kültür, Spor, Bilim ve Teknoloji Bakanı Yoshihiro Seki, Japon bilim insanı Profesör Shimon Sakaguchi, Nature Genel Yayın Yönetmeni Magdalena Skipper, Nobel Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Astrid Söderbergh Widding ve Profesör Santa J. Ono aynı masada yer aldı.

Oturumun başkanlığını Amerikan Bilim İlerleme Derneği İcra Kurulu Başkanı Dr. Sudip Parikh üstlendi. Bu isimlerin bir araya gelmesi, bilime güven konusunun yalnızca akademik bir mesele değil, politika, yayıncılık ve bilim finansmanı boyutlarıyla da ele alındığını gösteriyor.

Peki bilime güveni güçlendirmek için uluslararası işbirliği neden kaçınılmaz? Forumun Kyoto’da düzenlenmesi ve farklı ülkelerden katılımcıları bir araya getirmesi, bu sorunun yanıtını katılımcı profili üzerinden veriyor.

SPA’nın haberine göre Suudi Arabistan’ın forumdaki temsili, Krallığın bilim ve teknoloji alanındaki uluslararası diyaloğa katılımının bir parçası olarak sunuldu. Eldesouki’nin STS Forum Konseyi’ne seçkin üye olarak atanması, bu katılımın kurumsal bir boyut kazandığını gösteriyor.

Eldesouki ayrıca Krallığın araştırmacılar ve yenilikçiler için ulusal araştırma altyapısına erişimi genişletme yönelimini vurguladı. Bu kapsamda laboratuvarların daha geniş kullanımının sağlanması hedefleniyor.

Ulusal araştırma altyapısına erişimin genişletilmesi, bilime güven tartışmasının somut bir ayağını oluşturuyor. Peki laboratuvarlara ve araştırma tesislerine erişimin artması, bilimsel üretkenliği ve güveni nasıl birlikte etkileyebilir? Eldesouki’nin oturumda çizdiği çerçeve, erişim genişlemesini açıklık ilkesiyle ilişkilendiriyor.

Forumun gündeminde yapay zeka da yer aldı. Bilim ve teknolojideki hızlı dönüşümlerin toplumlar üzerindeki etkileri tartışılırken yapay zekanın araştırma süreçlerine etkisi ve bu süreçlerin güvenilirliği ele alındı.

Açık bilim ise bir diğer ana başlıktı. Araştırma verilerinin ve bulgularının daha erişilebilir hale gelmesi, bilime güven tartışmasının ayrılmaz bir parçası olarak sunuldu.

Peki açık bilim ile hesap verebilirlik arasındaki ilişki nasıl kuruluyor? Eldesouki’nin oturumdaki ifadeleri, açıklığın yalnızca veri paylaşımı değil, aynı zamanda sorumluluk taşıma anlamına geldiğini ortaya koyuyor.

Bilimsel araştırmanın geleceği de forumun oturum başlıkları arasındaydı. Araştırma kurumlarının değişen koşullara nasıl uyum sağlayacağı ve bilimsel süreçlerin güvenilirliğini nasıl koruyacağı tartışıldı.

SPA’nın haberine göre forum, bilimsel kurumların ileri teknolojilerin sunduğu fırsatlarla bunların zorluklarının sorumlu yönetimi arasında denge kurma sorumluluğunu da ele aldı. Bu denge, teknolojik ilerlemenin toplumsal kabulünü şekillendiren bir unsur olarak öne çıktı.

Eldesouki’nin oturumdaki konumu, Suudi Arabistan’ın bilim diplomasisi açısından da okunabilir. KACST Başkanı olarak Eldesouki, aynı zamanda Araştırma, Geliştirme ve İnovasyon Kurumu Vekil Guvernörü görevini yürütüyor.

Bu iki görevin aynı kişide birleşmesi, Krallığın araştırma ve inovasyon ekosistemini tek bir çatı altında ele alma yönelimini yansıtıyor. Peki bu tür bir kurumsal yapılanma, uluslararası bilim forumlarında nasıl bir temsil gücü sağlıyor?

Kyoto’daki forum, 23. kez düzenlendi. Bu süreklilik, STS Forumu’nun bilim ve teknoloji alanındaki küresel diyalogda yerleşik bir platform haline geldiğini gösteriyor.

Foruma katılanlar arasında politika yapıcılar, araştırma kurumlarının başkanları, akademisyenler ve sanayi temsilcileri vardı. Bu geniş katılım, bilime güven konusunun disiplinler arası bir mesele olarak ele alındığını ortaya koyuyor.

Peki bilime güven yalnızca bilim insanlarının sorumluluğunda mı? Forumun katılımcı profili, bu sorunun yanıtının politika yapıcılardan yayıncılara, vakıflardan sanayi kuruluşlarına uzanan geniş bir yelpazeyi kapsadığını gösteriyor.

Eldesouki’nin oturumda dile getirdiği bilimsel alçakgönüllülük kavramı, bilimin sınırlarını kabul etmesi anlamına geliyor. Bu kabul, güvenin inşasında temel bir unsur olarak sunuldu.

Açıklık ilkesi ise araştırma süreçlerinin ve bulgularının erişilebilir olmasını gerektiriyor. Hesap verebilirlik ise bilimsel kurumların sonuçlarından sorumlu tutulabilmesini ifade ediyor.

Bu üç kavramın birlikte ele alınması, bilime güvenin tek boyutlu bir mesele olmadığını gösteriyor. Peki bu ilkeler ulusal araştırma sistemlerine nasıl yerleştirilebilir?

Eldesouki’nin vurguladığı ulusal araştırma altyapısına erişim genişlemesi, bu soruya somut bir yanıt çerçevesi sunuyor. Laboratuvarların daha geniş kullanımı, araştırma kapasitesinin yaygınlaştırılmasını hedefliyor.

SPA’nın haberinde, Eldesouki’nin konuşmasının ayrıntıları kısmen aktarıldı. Haberde oturumda ele alınan yönelimler ve Krallığın araştırma altyapısına erişim konusundaki tutumu öne çıkarıldı.

Forumun sonuçlarına ilişkin bir bildiri yayımlanıp yayımlanmadığı, oturumlarda alınan somut kararların neler olduğu ve KACST’ın forum kapsamında ikili görüşmeler yapıp yapmadığı SPA’nın haberinde yer almıyor.

Eldesouki’nin STS Forum Konseyi’ndeki seçkin üyeliğinin görev süresi ve kapsamı da haberde belirtilmiyor. Aynı şekilde Krallığın ulusal araştırma altyapısına erişimi genişletme yöneliminin somut adımları ve takvimi aktarılmıyor.

Bilime güven oturumunda dile getirilen görüşlerin forumun nihai çıktılarına nasıl yansıyacağı ise açık bir soru olarak kalıyor. Peki Kyoto’daki bu tartışmalar, ulusal bilim politikalarını ne ölçüde şekillendirecek?

Eldesouki hangi oturumda konuştu? KACST Başkanı ve Araştırma, Geliştirme ve İnovasyon Kurumu Vekil Guvernörü Dr. Munir Eldesouki, Kyoto’daki 23. STS Forumu’nda “Neden Bilime Güvenelim?” başlıklı genel oturumda konuştu. SPA’ya göre oturuma Japonya Eğitim, Kültür, Spor, Bilim ve Teknoloji Bakanı Yoshihiro Seki, Profesör Shimon Sakaguchi, Nature Genel Yayın Yönetmeni Magdalena Skipper, Nobel Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Astrid Söderbergh Widding ve Profesör Santa J. Ono katıldı.

Oturumun başkanlığını kim yaptı? SPA’nın bildirdiğine göre oturumun başkanlığını Amerikan Bilim İlerleme Derneği İcra Kurulu Başkanı Dr. Sudip Parikh yaptı. Oturum, STS Forumu’nun 23. yıllık toplantısı kapsamında Kyoto’da düzenlendi. Eldesouki, STS Forum Konseyi’ne seçkin üye olarak atanmasının ardından oturumda konuştu.

Eldesouki bilime güven konusunda ne söyledi? SPA’ya göre Eldesouki, bilime güvenin bilimsel alçakgönüllülük, açıklık ve hesap verebilirliğe dayandığını belirtti. Ayrıca bilim camiasının bulgularını gözden geçirme, doğrulama ve şeffaf biçimde düzeltme yeteneğine dikkat çekti. Daha açık ve güvenilir bir araştırma ekosistemi inşa etmek için çeşitli yönler ortaya koydu.

Suudi Arabistan’ın araştırma altyapısı yaklaşımı neydi? Eldesouki, Krallığın araştırmacılar ve yenilikçiler için ulusal araştırma altyapısına erişimi genişletme yönelimini vurguladı. SPA’ya göre bu kapsamda laboratuvarların daha geniş kullanımının sağlanması hedefleniyor. Haberde bu yönelime ilişkin somut adımlar ve takvim belirtilmedi.

Forumda hangi konular tartışıldı? SPA’nın aktardığına göre forum, bilim ve teknolojideki hızlı dönüşümleri ve bunların toplumlar ile kalkınmanın geleceğine etkilerini ele aldı. Tartışmalar bilime güven, yapay zeka, açık bilim ve bilimsel araştırmanın geleceğini kapsadı. Ayrıca bilimsel kurumların ileri teknolojilerin fırsatlarıyla zorluklarının sorumlu yönetimi arasında denge kurma sorumluluğu da gündeme geldi.

Haberde hangi bilgiler yer almıyor? SPA’nın haberinde forumun sonuç bildirisi, oturumlarda alınan somut kararlar ve KACST’ın ikili görüşme yapıp yapmadığı belirtilmiyor. Eldesouki’nin STS Forum Konseyi üyeliğinin süresi ve kapsamı da aktarılmıyor. Ulusal araştırma altyapısına erişimin genişletilmesine ilişkin somut adımlar ve takvim de haberde yer almıyor.