Arab Saudi menyertai Sidang Kemuncak Pemimpin Institut Penyelidikan Global di Kyoto, Jepun, yang menghimpunkan pemimpin daripada 33 institusi penyelidikan seluruh dunia bagi membincangkan perubahan yang dibawa kecerdasan buatan (AI) dalam ekosistem penyelidikan saintifik dan masa depan penghasilan ilmu.
Seperti dilaporkan agensi berita Saudi SPA pada 5 Oktober 2026, persidangan itu diadakan di luar Forum Sains dan Teknologi dalam Masyarakat (STS). Kerajaan diwakili Presiden King Abdulaziz City for Science and Technology (KACST) dan Pemangku Gabenor Research Development and Innovation Authority, Dr. Munir Eldesouki, yang menyertai Majlis Forum STS.
Penyertaan itu mencerminkan kehadiran Arab Saudi yang semakin meluas di platform saintifik dan teknologi antarabangsa, sekali gus memperkukuh penglibatannya dalam perbincangan berkaitan masa depan penyelidikan, inovasi dan teknologi muncul.
Tema integriti dan keterbukaan AI
Persidangan bertema “AI Integrity and Openness” itu membincangkan peluang yang ditawarkan AI untuk mempercepat penemuan dan penyelidikan saintifik, serta cabaran berkaitan kebolehpercayaan ilmu, akses kepada keupayaan pengkomputeran dan infrastruktur canggih, kedaulatan data, keterbukaan model dan perlindungan sumbangan intelektual penyelidik.
Persoalannya, mampukah dunia penyelidikan mengekalkan tahap integriti yang sama apabila alat AI semakin pantas menghasilkan penemuan? Bagaimana pula institusi di negara membangun memastikan suara mereka didengar dalam perdebatan mengenai keterbukaan model?
Para pemimpin institusi penyelidikan menamatkan pertemuan dengan mengeluarkan kenyataan bersama yang menekankan kepentingan membangunkan ekosistem saintifik yang memanfaatkan keupayaan canggih AI sambil memelihara integriti dan keterbukaan penyelidikan, serta memperkukuh kerjasama antarabangsa bagi memastikan akses yang lebih luas dan saksama kepada alat dan keupayaan saintifik moden.
Kenyataan itu turut menekankan kepentingan mencapai keseimbangan antara kedaulatan data dan keterbukaan model AI, berikutan pergantungan yang semakin meningkat kepada data dan keupayaan pengkomputeran dalam penyelidikan saintifik. Ia menegaskan kepentingan memperluas akses kepada alat dan keupayaan tersebut.
Adakah keseimbangan antara kedaulatan data dan keterbukaan model benar-benar boleh dicapai, atau adakah ia akan kekal sebagai retorik dalam dokumen bersama? Siapa yang akan menentukan syarat akses kepada pengkomputeran canggih apabila negara dan institusi bersaing untuk sumber yang terhad?
Forum STS sendiri merupakan platform tahunan yang menghimpunkan pemimpin sains, teknologi, industri dan dasar dari pelbagai negara. Kehadiran Arab Saudi melalui KACST dan RDIA meletakkan kerajaan dalam kalangan pembuat dasar penyelidikan yang membincangkan hala tuju AI dalam penghasilan ilmu.
Dr. Munir Eldesouki menyertai Majlis Forum STS, satu langkah yang menurut SPA memperkukuh penyertaan kerajaan dalam perbincangan berkaitan masa depan penyelidikan dan teknologi muncul.
Apakah makna penyertaan dalam majlis sedemikian bagi institusi penyelidikan tempatan yang masih membina kapasiti pengkomputeran mereka? Mampukah kerjasama antarabangsa mempercepat pemindahan pengetahuan kepada penyelidik di negara yang kurang akses kepada infrastruktur canggih?
Perbincangan mengenai kebolehpercayaan ilmu menjadi tumpuan utama kerana AI boleh mempercepat penemuan tetapi juga menimbulkan persoalan tentang kesahihan data, sumber rujukan dan sumbangan penyelidik manusia. Perlindungan sumbangan intelektual penyelidik disebut secara khusus dalam agenda persidangan.
Bagaimana institusi penyelidikan harus mengiktiraf sumbangan penyelidik apabila sebahagian besar kerja analisis dibantu oleh model AI? Adakah garis panduan sedia ada mencukupi untuk melindungi hak penulis dan penyelidik dalam ekosistem yang berubah pantas?
Kenyataan bersama itu turut menyentuh keperluan kerjasama antarabangsa bagi memastikan akses yang lebih saksama kepada alat saintifik moden. Isu akses kepada keupayaan pengkomputeran dan infrastruktur canggih disebut sebagai cabaran yang perlu ditangani bersama.
Adakah negara yang memiliki pusat data dan cip termaju bersedia berkongsi kapasiti dengan institusi di negara lain? Apakah bentuk kerjasama yang realistik apabila kepentingan ekonomi dan keselamatan negara turut terlibat?
Arab Saudi telah melabur dalam teknologi dan penyelidikan melalui pelbagai inisiatif, dan penyertaan dalam forum Kyoto menunjukkan kesinambungan penglibatan antarabangsa dalam bidang sains dan inovasi. Namun, kenyataan SPA tidak menyatakan komitmen kewangan, projek bersama atau jadual pelaksanaan tertentu hasil persidangan itu.
Apakah langkah susulan yang akan diambil oleh 33 institusi tersebut selepas kenyataan bersama dikeluarkan? Adakah forum seumpama ini akan menghasilkan mekanisme pemantauan, atau sekadar menjadi ruang dialog tahunan?
Persidangan di Kyoto itu berlangsung di luar Forum STS, yang menjadi medan pertemuan pemimpin sains dan teknologi dari seluruh dunia. Tema “AI Integrity and Openness” mencerminkan kebimbangan bersama terhadap cara AI mengubah cara ilmu dihasilkan, disahkan dan dikongsi.
Bagi penyelidik dan institusi di Arab Saudi, penyertaan dalam majlis Forum STS membuka ruang untuk terlibat dalam perbincangan peringkat global mengenai piawaian dan amalan terbaik. Namun, butiran mengenai peranan khusus kerajaan dalam majlis itu tidak diperincikan oleh SPA.
Apakah ukuran kejayaan penyertaan sedemikian bagi kerajaan dan institusi penyelidikan tempatan? Adakah ia diukur melalui perjanjian penyelidikan bersama, akses kepada data, atau pengiktirafan dalam piawaian antarabangsa?
Kenyataan bersama itu menekankan kepentingan memelihara integriti dan keterbukaan penyelidikan sambil memanfaatkan AI. Ia juga menekankan kerjasama antarabangsa untuk akses yang lebih luas dan saksama kepada alat saintifik moden.
Persoalan yang tinggal ialah bagaimana prinsip tersebut diterjemahkan kepada amalan harian di makmal dan institusi penyelidikan. Tanpa mekanisme pelaksanaan yang jelas, kenyataan bersama mungkin kekal sebagai dokumen hasrat.
SPA tidak menyatakan butiran lanjut mengenai kandungan penuh kenyataan bersama, senarai lengkap institusi yang terlibat, atau sebarang komitmen susulan daripada persidangan itu.
Siapa mewakili Arab Saudi di Kyoto? Kerajaan diwakili Presiden King Abdulaziz City for Science and Technology (KACST) dan Pemangku Gabenor Research Development and Innovation Authority, Dr. Munir Eldesouki. Beliau turut menyertai Majlis Forum STS. Menurut SPA, langkah itu mencerminkan kehadiran Arab Saudi yang semakin meluas di platform saintifik dan teknologi antarabangsa serta memperkukuh penglibatan dalam perbincangan masa depan penyelidikan dan teknologi muncul.
Apakah tema persidangan itu? Persidangan bertema “AI Integrity and Openness”. Ia membincangkan peluang AI mempercepat penemuan dan penyelidikan saintifik, serta cabaran berkaitan kebolehpercayaan ilmu, akses kepada pengkomputeran dan infrastruktur canggih, kedaulatan data, keterbukaan model dan perlindungan sumbangan intelektual penyelidik. Persidangan diadakan di Kyoto di luar Forum Sains dan Teknologi dalam Masyarakat (STS).
Apakah kandungan kenyataan bersama? Kenyataan bersama menekankan kepentingan membangunkan ekosistem saintifik yang memanfaatkan keupayaan AI sambil memelihara integriti dan keterbukaan penyelidikan. Ia turut menekankan kerjasama antarabangsa untuk akses lebih luas dan saksama kepada alat saintifik moden. Kenyataan itu juga menyentuh keseimbangan antara kedaulatan data dan keterbukaan model AI berikutan pergantungan meningkat kepada data dan pengkomputeran.
Berapa institusi terlibat? Seramai 33 institusi penyelidikan seluruh dunia menyertai Sidang Kemuncak Pemimpin Institut Penyelidikan Global di Kyoto. Persidangan itu diadakan di luar Forum STS pada 5 Oktober 2026. SPA tidak menyenaraikan nama penuh semua institusi terlibat. Persidangan itu membincangkan transformasi yang dibawa AI dalam ekosistem penyelidikan saintifik dan masa depan penghasilan ilmu.
Apakah yang tidak dinyatakan oleh SPA? SPA tidak menyatakan komitmen kewangan, projek bersama atau jadual pelaksanaan tertentu hasil persidangan. Butiran penuh kenyataan bersama, senarai lengkap institusi dan sebarang komitmen susulan juga tidak diperincikan. Peranan khusus kerajaan dalam Majlis Forum STS turut tidak dihuraikan secara terperinci dalam laporan tersebut.