Natapos noong Miyerkules sa Riyadh ang ikalawang araw ng ikaapat na edisyon ng UNESCO Global Forum on the Ethics of Artificial Intelligence 2026, na may malawak na partisipasyong internasyonal mula sa mga opisyal, eksperto, mananaliksik, at policymaker.
Ayon sa ulat ng Saudi Press Agency, tinalakay sa forum ang kahandaan ng mga bansa sa artificial intelligence (AI), pagbuo ng kapasidad ng mga institusyon, pagpapagana ng paggamit ng AI sa pampublikong sektor, epekto ng AI sa labor market at skills, kaligtasan at etika ng AI, at internasyonal na kooperasyon sa pagmamatyag sa AI.
Saklaw ng mga sesyon ang pagbuo ng kapasidad ng mga institusyong kailangan para sa paggamit ng AI applications sa pampublikong administrasyon, ang karanasan ng Saudi Arabia sa pagpapalawak ng paggamit ng AI technologies sa pampublikong sektor, ang epekto ng AI sa trabaho at skills, at kung paano tutugon ang mga sistema ng edukasyon at pagsasanay sa mga umuusbong na pangangailangan sa skills.
Bilang bahagi ng pagsuporta sa espesyalisadong talento, pinarangalan ng Saudi Data and AI Authority (SDAIA) ang 52 eksperto at espesyalista na nakakuha ng professional badges, bilang pagkilala sa kanilang mga kompetensi at kontribusyong siyentipiko at propesyonal.
Nakita rin sa araw na iyon ang paglulunsad ng ikatlong edisyon ng Elevate program, na naglalayong bigyang-kapangyarihan ang 25,000 kababaihan sa buong mundo sa etika ng AI.
Inanunsyo ng International Center for AI Research and Ethics (ICAIRE) ang paglulunsad ng programa para kwalipikahin ang 10,000 AI leaders, sa kooperasyon ng Islamic World Educational, Scientific and Cultural Organization (ICESCO), sa partnership ng Apolitical, at sa koordinasyon ng Saudi National Commission for Education, Culture and Science. Ang dalawang taong programa ay naglalayong paunlarin ang kakayahan sa pamumuno ng mga senior public-sector leader at decision-maker sa mga miyembrong estado ng ICESCO.
Ang forum ay inorganisa ng SDAIA sa partnership ng United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO), sa kooperasyon ng ICAIRE, at sa koordinasyon ng Saudi National Commission for Education, Culture and Science.
Sa unang tingin, ang ikalawang araw ay tila isang serye lamang ng mga panel at talumpati. Ngunit kapag tiningnan ang mga inilunsad na programa, lumilitaw ang isang mas malinaw na larawan: ang forum ay hindi lamang lugar ng talakayan kundi ng mga konkretong hakbangin sa kapasidad ng tao. Paano nga ba isinasalin ang mga prinsipyong etikal sa araw-araw na desisyon ng mga kawani ng gobyerno? Sino ang mananagot kapag ang isang AI system ay nagkamali sa pagbibigay ng serbisyo publiko? At paano masisiguro na ang mga patakarang etikal ay hindi lamang nakasulat sa dokumento kundi nasusunod sa operasyon?
Ang pagkilala ng SDAIA sa 52 eksperto at espesyalista na nakakuha ng professional badges ay isang konkretong halimbawa ng pagtutok sa human capacity. Sa halip na puro teknolohiya ang bigyang-diin, binibigyang-halaga ng forum ang mga taong magpapatupad ng mga patakaran at magpapatakbo ng mga sistema. Ang mga badge na ito ay hindi lamang simbolo; ito ay tanda na may mga indibidwal na may sapat na kaalaman at karanasan upang gabayan ang paggamit ng AI sa mga institusyon. Ngunit sapat ba ang 52 eksperto para sa isang sektor na mabilis na lumalawak? Paano nila maipapasa ang kanilang kaalaman sa mas malawak na grupo ng mga kawani?
Ang Elevate program, na nasa ikatlong edisyon na, ay naglalayong bigyang-kapangyarihan ang 25,000 kababaihan sa buong mundo sa etika ng AI. Ito ay isang malaking bilang, at nagpapakita ng ambisyon na isama ang mas maraming boses sa usapin ng AI governance. Ang tanong ay kung paano masusukat ang epekto ng programa sa mga komunidad kung saan nagmumula ang mga kalahok. Ang pagkakaroon ba ng mas maraming kababaihan sa larangan ng AI ethics ay magbabago sa mga priyoridad at pananaw sa teknolohiya? Paano maiiwasan na ang programa ay maging isang beses na pagsasanay lamang na hindi nagpapatuloy sa aktwal na trabaho?
Ang ICAIRE naman ay naglunsad ng programa para kwalipikahin ang 10,000 AI leaders, sa kooperasyon ng ICESCO, sa partnership ng Apolitical, at sa koordinasyon ng Saudi National Commission for Education, Culture and Science. Ang dalawang taong programa ay para sa mga senior public-sector leader at decision-maker sa mga miyembrong estado ng ICESCO. Ito ay isang malaking hakbang sa pagbuo ng leadership pipeline para sa AI governance. Ngunit paano masisiguro na ang mga kwalipikadong lider na ito ay may aktwal na kapangyarihan at resources upang ipatupad ang mga reporma? Ano ang mangyayari pagkatapos ng dalawang taon? May mekanismo ba para sa patuloy na pagsubaybay sa kanilang mga desisyon at epekto?
Ang forum ay inorganisa ng SDAIA sa partnership ng UNESCO, sa kooperasyon ng ICAIRE, at sa koordinasyon ng Saudi National Commission for Education, Culture and Science. Ang kombinasyong ito ay nagpapakita ng multi-stakeholder approach sa AI governance, kung saan ang gobyerno, internasyonal na organisasyon, at mga espesyalisadong sentro ay nagtutulungan. Ngunit ang ganitong setup ay nagdudulot din ng mga tanong tungkol sa accountability. Sino ang may huling salita sa mga patakaran? Paano pinag-uusapan ang mga hindi pagkakasundo sa pagitan ng mga partner?
Sa mga sesyon, tinalakay ang kahandaan ng mga bansa sa AI. Ang “readiness” ay isang konsepto na madaling sabihin ngunit mahirap sukatin. Ano ang mga indicator? May mga bansa bang may mataas na readiness sa teknolohiya ngunit mahina sa etikal na balangkas? Paano tinutugunan ng forum ang agwat sa pagitan ng mayayaman at mahihirap na bansa sa kakayahan sa AI? Ang pagpapalakas ng institutional capacity ay isa sa mga pangunahing tema, ngunit ang kapasidad ay hindi lamang tungkol sa teknolohiya kundi pati na rin sa mga proseso, kultura, at insentibo. Paano binabago ng AI ang paraan ng paggawa ng desisyon sa mga ahensya ng gobyerno?
Ang epekto ng AI sa labor market at skills ay isa ring malaking usapin. Sa mga sesyon, tinalakay kung paano tutugon ang mga sistema ng edukasyon at pagsasanay sa mga umuusbong na pangangailangan. Ito ay mahalaga dahil ang AI ay hindi lamang nag-aalis ng trabaho kundi nagbabago rin ng mga tungkulin. Anong mga skills ang kailangan ng mga manggagawa sa susunod na dekada? Paano maiiwasan na ang mga programa sa pagsasanay ay hindi naaayon sa aktwal na pangangailangan ng industriya? Ang forum ay nagbigay ng plataporma para sa mga talakayan, ngunit ang tunay na hamon ay ang pagpapatupad sa antas ng bansa at lokal na komunidad.
Ang AI safety at ethics ay isa ring pangunahing paksa. Sa paglaganap ng AI, ang mga isyu tulad ng bias, privacy, at transparency ay nagiging mas kumplikado. Paano masisiguro na ang mga AI system ay hindi nagpapatibay ng mga umiiral na hindi pagkakapantay-pantay? Anong mga mekanismo ang kailangan para sa pag-audit at pagsusuri ng mga algorithm? Ang forum ay nagbibigay ng espasyo para sa mga eksperto na magbahagi ng kanilang pananaw, ngunit ang mga regulasyon ay kailangang gawin sa antas ng bawat bansa. Paano nakikipagtulungan ang mga bansa sa pagbabahagi ng mga pinakamahusay na kasanayan?
Ang internasyonal na kooperasyon sa AI oversight ay isa pang tema. Sa isang mundo kung saan ang data at AI ay tumatawid sa mga hangganan, ang koordinasyon sa pagitan ng mga bansa ay mahalaga. Ngunit ang mga bansa ay may iba’t ibang batas at priyoridad. Paano maiiwasan ang fragmentation ng mga regulasyon? May papel ba ang UNESCO at ICESCO sa pagtataguyod ng mga pandaigdigang pamantayan? Ang forum ay isang hakbang sa tamang direksyon, ngunit ang mga resulta ay nakasalalay sa mga sumusunod na aksyon.
Ang ikalawang araw ng forum ay nagtapos na may mga konkretong anunsyo at mga talakayan na naglalayong isulong ang etika ng AI. Ang mga programa tulad ng Elevate at ang ICAIRE leadership program ay nagpapakita ng pagtutok sa human capacity at governance. Ngunit ang mga hamon ay nananatili: paano isasalin ang mga prinsipyo sa aksyon, paano sukatin ang epekto, at paano masisiguro ang inclusivity. Ang forum ay isang plataporma, ngunit ang tunay na trabaho ay nasa mga institusyon at komunidad.
Hindi binanggit ng ulat ang mga tiyak na resulta ng mga sesyon, ang mga pangalan ng mga tagapagsalita, o ang mga detalyadong rekomendasyon. Hindi rin malinaw kung may mga bagong kasunduan o commitment na nilagdaan sa araw na iyon. Ang mga numerong 52, 25,000, at 10,000 ay ang mga tanging konkretong bilang na ibinigay. Ang iba pang mga detalye tulad ng badyet, lokasyon ng mga susunod na forum, at mekanismo ng pagpapatupad ay hindi rin binanggit.
Ano ang mga pangunahing paksang tinalakay sa ikalawang araw ng forum? Tinalakay sa forum ang kahandaan ng mga bansa sa AI, pagbuo ng kapasidad ng mga institusyon, pagpapagana ng paggamit ng AI sa pampublikong sektor, epekto ng AI sa labor market at skills, kaligtasan at etika ng AI, at internasyonal na kooperasyon sa pagmamatyag sa AI. Saklaw din ng mga sesyon ang karanasan ng Saudi Arabia sa pagpapalawak ng AI sa pampublikong sektor at kung paano tutugon ang edukasyon at pagsasanay sa mga umuusbong na pangangailangan sa skills. Ayon sa SPA, ang forum ay may malawak na partisipasyong internasyonal mula sa mga opisyal, eksperto, mananaliksik, at policymaker.
Sino ang pinarangalan ng SDAIA at bakit? Pinarangalan ng Saudi Data and AI Authority (SDAIA) ang 52 eksperto at espesyalista na nakakuha ng professional badges. Ito ay bilang pagkilala sa kanilang mga kompetensi at kontribusyong siyentipiko at propesyonal. Ang pagkilalang ito ay bahagi ng pagsuporta sa espesyalisadong talento sa larangan ng AI. Hindi binanggit ng ulat ang mga pangalan ng mga pinarangalan o ang mga tiyak na kategorya ng badges.
Ano ang Elevate program at sino ang target nito? Ang Elevate program ay nasa ikatlong edisyon na at naglalayong bigyang-kapangyarihan ang 25,000 kababaihan sa buong mundo sa etika ng AI. Ito ay inilunsad sa ikalawang araw ng forum. Ang programa ay nagpapakita ng ambisyon na isama ang mas maraming boses ng kababaihan sa usapin ng AI governance. Hindi binanggit ng ulat ang mga detalye kung paano isasagawa ang programa o ang mga partikular na bansa na saklaw.
Ano ang inanunsyo ng ICAIRE? Inanunsyo ng International Center for AI Research and Ethics (ICAIRE) ang paglulunsad ng programa para kwalipikahin ang 10,000 AI leaders. Ito ay sa kooperasyon ng Islamic World Educational, Scientific and Cultural Organization (ICESCO), sa partnership ng Apolitical, at sa koordinasyon ng Saudi National Commission for Education, Culture and Science. Ang dalawang taong programa ay naglalayong paunlarin ang kakayahan sa pamumuno ng mga senior public-sector leader at decision-maker sa mga miyembrong estado ng ICESCO.
Sino ang nag-organisa ng forum? Ang forum ay inorganisa ng Saudi Data and AI Authority (SDAIA) sa partnership ng United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO), sa kooperasyon ng International Center for AI Research and Ethics (ICAIRE), at sa koordinasyon ng Saudi National Commission for Education, Culture and Science. Ang kombinasyong ito ay nagpapakita ng multi-stakeholder approach sa AI governance. Ang forum ay ikaapat na edisyon ng UNESCO Global Forum on the Ethics of Artificial Intelligence.
Ano ang hindi binanggit ng ulat tungkol sa forum? Hindi binanggit ng ulat ang mga tiyak na resulta ng mga sesyon, ang mga pangalan ng mga tagapagsalita, o ang mga detalyadong rekomendasyon. Hindi rin malinaw kung may mga bagong kasunduan o commitment na nilagdaan sa araw na iyon. Ang mga numerong 52, 25,000, at 10,000 ay ang mga tanging konkretong bilang na ibinigay. Ang iba pang mga detalye tulad ng badyet, lokasyon ng mga susunod na forum, at mekanismo ng pagpapatupad ay hindi rin binanggit.
Higit pa tungkol sa paksang ito: Balitang KSA, Kultura





