Thursday, November 19, 2026
Bilim

UNESCO Yapay Zeka Etiği Küresel Forumu Riyad’da ikinci gününü tamamladı

UNESCO Yapay Zeka Etiği Küresel Forumu Riyad’da ikinci gününü tamamladı

Riyad’da düzenlenen UNESCO Yapay Zeka Etiği Küresel Forumu’nun dördüncü edisyonunun ikinci günü, 17 Eylül 2026 Çarşamba günü geniş uluslararası katılımla sona erdi. Forumda ülkelerin yapay zeka hazırlığı, kurumsal kapasite inşası, kamu sektöründe yapay zeka kullanımının etkinleştirilmesi, yapay zekanın işgücü piyasası ve beceriler üzerindeki etkisi, yapay zeka güvenliği ve etiği ile yapay zeka denetiminde uluslararası işbirliği konuları ele alındı.

Suudi basın ajansı SPA’nın bildirdiğine göre forum oturumlarında kamu yönetimlerinde yapay zeka uygulamalarının benimsenmesi için gereken kurumsal kapasitenin geliştirilmesi, Suudi Arabistan’ın kamu sektöründe yapay zeka teknolojilerinin kullanımını yaygınlaştırma deneyimi, yapay zekanın istihdam ve beceriler üzerindeki etkisi ile eğitim ve öğretim sistemlerinin ortaya çıkan beceri ihtiyaçlarına nasıl yanıt verebileceği masaya yatırıldı.

Peki ülkelerin yapay zeka hazırlığını ölçerken hangi kriterler öne çıkıyor? Forumun ikinci günü, kamu sektörünün bu teknolojiyi benimsemesi için gereken kurumsal kapasitenin nasıl inşa edileceği sorusuna odaklandı. Kamu yönetimlerinde yapay zeka uygulamalarının yaygınlaşması, yalnızca teknik altyapıyı değil, aynı zamanda karar alma süreçlerini ve denetim mekanizmalarını da kapsayan bir hazırlık düzeyini gerektiriyor.

Suudi Arabistan’ın kamu sektöründe yapay zeka teknolojilerinin kullanımını genişletme deneyimi, forumun dikkat çeken başlıkları arasında yer aldı. Bu deneyimin aktarılması, katılımcı ülkelerin kendi kamu kurumlarında benzer adımları planlamasına zemin hazırlayabilir. Kamu hizmetlerinde yapay zekanın yaygınlaşması, vatandaş deneyimini iyileştirme potansiyeli taşırken, aynı zamanda hesap verebilirlik ve şeffaflık tartışmalarını da beraberinde getiriyor.

Yapay zekanın işgücü piyasası ve beceriler üzerindeki etkisi, forumun bir diğer ana eksenini oluşturdu. Oturumlarda yapay zekanın istihdam üzerindeki etkisi ve eğitim ile öğretim sistemlerinin ortaya çıkan beceri ihtiyaçlarına nasıl yanıt verebileceği ele alındı. Bu tartışmalar, işgücü piyasasının dönüşümü karşısında eğitim sistemlerinin ne kadar hızlı uyum sağlayabileceği sorusunu gündeme getiriyor. Eğitim ve öğretim kurumlarının müfredatlarını yeni beceri taleplerine göre güncellemesi, ülkelerin yapay zeka çağında rekabet gücünü koruması açısından belirleyici görünüyor.

Uzmanlaşmış yeteneklerin desteklenmesi kapsamında Suudi Veri ve Yapay Zeka Otoritesi (SDAIA), profesyonel rozet kazanan 52 uzman ve uzmanı, yetkinlikleri ile bilimsel ve mesleki katkıları dolayısıyla onurlandırdı. Bu rozetler, yapay zeka alanında uzmanlaşmış insan kaynağının tanınması ve teşvik edilmesi amacını taşıyor. Peki nitelikli yapay zeka uzmanlarının sertifikasyonu, ülkelerin etik ve güvenlik standartlarını uygulama kapasitesini nasıl etkiliyor?

Günün öne çıkan duyurularından biri, dünya genelinde 25.000 kadını yapay zeka etiği alanında güçlendirmeyi amaçlayan Elevate programının üçüncü edisyonunun başlatılması oldu. Program, kadınların yapay zeka etiği alanındaki katılımını ve kapasitesini artırmayı hedefliyor. Kadınların yapay zeka etiği gibi kritik bir alanda daha fazla yer alması, politika ve denetim süreçlerinin kapsayıcılığını güçlendirebilir mi?

Uluslararası Yapay Zeka Araştırma ve Etiği Merkezi (ICAIRE), İslam Dünyası Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (ICESCO) ile işbirliği içinde, Apolitical ortaklığıyla ve Suudi Ulusal Eğitim, Kültür ve Bilim Komisyonu koordinasyonunda 10.000 yapay zeka liderini yetiştirecek bir program başlattığını duyurdu. İki yıllık program, ICESCO üyesi ülkelerdeki üst düzey kamu sektörü liderlerinin ve karar alıcılarının liderlik kapasitelerini geliştirmeyi amaçlıyor. Kamu sektöründeki karar alıcıların yapay zeka konusunda eğitilmesi, ulusal politikaların etik ilkelerle uyumlu biçimde tasarlanmasına nasıl katkı sağlayabilir?

Forum, SDAIA tarafından Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) ortaklığıyla, ICAIRE işbirliğiyle ve Suudi Ulusal Eğitim, Kültür ve Bilim Komisyonu koordinasyonuyla düzenleniyor. Bu düzenleme yapısı, ev sahibi ülkenin kurumsal kapasitesini uluslararası bir çerçeveyle birleştiriyor. Forumun dördüncü edisyonu olması, yapay zeka etiği konusunun uluslararası gündemde süreklilik kazandığını gösteriyor.

İkinci günün oturumları, ülkelerin yapay zeka hazırlığından kurumsal kapasite inşasına, kamu sektöründe etkinleştirmeden işgücü piyasası etkilerine ve uluslararası denetim işbirliğine uzanan geniş bir yelpazeyi kapsadı. Bu başlıkların bir arada ele alınması, yapay zeka yönetişiminin tek boyutlu bir mesele olmadığını ortaya koyuyor. Yapay zeka güvenliği ve etiği, teknik standartlar kadar toplumsal ve kurumsal hazırlığı da gerektiriyor.

Forumda yapay zeka denetiminde uluslararası işbirliği konusu da tartışıldı. Farklı ülkelerin düzenleyici yaklaşımları arasındaki uyum, sınır aşan yapay zeka uygulamalarının denetlenmesi açısından kritik önem taşıyor. Uluslararası işbirliğinin güçlenmesi, etik ilkelerin uygulanmasında ortak bir zemin oluşturabilir mi? Bu soru, forumun temel tartışma hatlarından birini oluşturuyor.

Etkinlik, resmi görevliler, uzmanlar, araştırmacılar ve politika yapıcıların geniş uluslararası katılımıyla gerçekleşti. Katılımcı profili, yapay zeka etiğinin artık yalnızca akademik bir tartışma olmadığını, kamu politikası ve kurumsal strateji düzeyinde ele alındığını gösteriyor. Politika yapıcıların forumdaki varlığı, alınan kararların ulusal düzeyde uygulanma olasılığını artırabilir.

Kamu sektöründe yapay zeka kullanımının etkinleştirilmesi, hizmet kalitesini ve verimliliği artırma potansiyeli taşırken, aynı zamanda veri yönetişimi ve gizlilik gibi alanlarda yeni gereksinimler doğuruyor. Forum oturumlarında bu dengenin nasıl kurulacağı sorusu öne çıktı. Kamu kurumlarının yapay zeka uygulamalarını benimserken hangi güvenlik ve etik güvenceleri tesis etmesi gerekiyor?

Yapay zekanın işgücü piyasası üzerindeki etkisi, beceri dönüşümünü kaçınılmaz kılıyor. Eğitim ve öğretim sistemlerinin bu dönüşüme yanıt vermesi, hem bireylerin istihdam edilebilirliği hem de ülkelerin ekonomik dayanıklılığı açısından belirleyici. Forumda bu konunun ayrı bir oturumda ele alınması, meselenin ekonomik ve sosyal boyutlarının birlikte değerlendirildiğini gösteriyor.

SDAIA’nın 52 uzman ve uzmana profesyonel rozet takdim etmesi, insan kapasitesinin geliştirilmesine verilen önemin somut bir yansıması olarak öne çıktı. Bu tür tanıma mekanizmaları, alanda uzmanlaşmayı teşvik ederken, aynı zamanda kalite standartlarının yaygınlaşmasına katkı sağlayabilir. Uzman rozetlerinin hangi kriterlere göre verildiği ve bu kriterlerin uluslararası düzeyde uyumlu olup olmadığı ise açık bir soru olarak duruyor.

Elevate programının üçüncü edisyonu, 25.000 kadını yapay zeka etiği alanında güçlendirmeyi hedefliyor. Programın küresel ölçekte kadın katılımını artırma amacı, yapay zeka etiği tartışmalarının kapsayıcılığı açısından dikkat çekiyor. Kadınların yapay zeka politikalarının tasarımında ve denetiminde daha fazla söz sahibi olması, etik çerçevelerin farklı bakış açılarını yansıtmasına yardımcı olabilir.

ICAIRE’nin ICESCO işbirliğiyle başlattığı 10.000 yapay zeka lideri yetiştirme programı, iki yıllık bir takvime yayılıyor. Program, ICESCO üyesi ülkelerdeki üst düzey kamu liderlerini ve karar alıcılarını hedefliyor. Apolitical ortaklığı ve Suudi Ulusal Eğitim, Kültür ve Bilim Komisyonu koordinasyonu, programın çok paydaşlı bir yapıda yürütüleceğini gösteriyor. Kamu liderlerinin yapay zeka okuryazarlığının artırılması, ulusal stratejilerin etik ilkelerle uyumlu biçimde şekillenmesine katkı sağlayabilir.

Forumun Riyad’da düzenlenmesi, Suudi Arabistan’ın yapay zeka yönetişimi alanındaki uluslararası rolünü pekiştiriyor. SDAIA’nın ev sahipliği, UNESCO ortaklığı ve ICAIRE işbirliği, ülkenin bu alandaki kurumsal kapasitesini uluslararası platforma taşıyor. Bu rolün sürdürülebilirliği, forum sonrası somut işbirliği adımlarına bağlı görünüyor.

İkinci günün kapanışıyla birlikte forumun kalan oturumlarında hangi başlıkların öne çıkacağı merak konusu. Yapay zeka etiği, güvenliği ve denetimi konularında uluslararası işbirliğinin somut mekanizmalara dönüşüp dönüşmeyeceği ise önümüzdeki dönemde izlenecek. SPA’nın aktardığı bilgilerde forumun üçüncü gününe ilişkin ayrıntı, oturum takvimi veya katılımcı sayısına dair veri yer almıyor.

Forumun ikinci gününde hangi konular ele alındı? SPA’nın bildirdiğine göre oturumlarda ülkelerin yapay zeka hazırlığı, kurumsal kapasite inşası, kamu sektöründe yapay zeka kullanımının etkinleştirilmesi, yapay zekanın işgücü piyasası ve beceriler üzerindeki etkisi, yapay zeka güvenliği ve etiği ile denetimde uluslararası işbirliği konuları ele alındı. Ayrıca eğitim ve öğretim sistemlerinin ortaya çıkan beceri ihtiyaçlarına nasıl yanıt verebileceği tartışıldı.

SDAIA ikinci günde hangi adımı attı? SPA’ya göre Suudi Veri ve Yapay Zeka Otoritesi (SDAIA), profesyonel rozet kazanan 52 uzman ve uzmanı yetkinlikleri ile bilimsel ve mesleki katkıları dolayısıyla onurlandırdı. Bu adım, uzmanlaşmış yeteneklerin desteklenmesi kapsamında duyuruldu. Rozetlerin verilme kriterlerine veya değerlendirme sürecine ilişkin ayrıntı bültende yer almıyor.

Elevate programının üçüncü edisyonu neyi amaçlıyor? SPA’nın aktardığına göre gün içinde Elevate programının üçüncü edisyonu başlatıldı. Program, dünya genelinde 25.000 kadını yapay zeka etiği alanında güçlendirmeyi amaçlıyor. Programın süresi, uygulama ülkeleri veya katılım koşullarına dair ek bilgi bültende paylaşılmadı.

10.000 yapay zeka lideri yetiştirecek program kimlerle yürütülüyor? SPA’ya göre Uluslararası Yapay Zeka Araştırma ve Etiği Merkezi (ICAIRE), İslam Dünyası Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (ICESCO) ile işbirliği içinde, Apolitical ortaklığıyla ve Suudi Ulusal Eğitim, Kültür ve Bilim Komisyonu koordinasyonunda 10.000 yapay zeka liderini yetiştirecek bir program başlattı. İki yıllık program, ICESCO üyesi ülkelerdeki üst düzey kamu sektörü liderlerinin ve karar alıcılarının liderlik kapasitelerini geliştirmeyi hedefliyor.

Forum kim tarafından düzenleniyor? SPA’nın bildirdiğine göre forum, Suudi Veri ve Yapay Zeka Otoritesi (SDAIA) tarafından Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) ortaklığıyla, ICAIRE işbirliğiyle ve Suudi Ulusal Eğitim, Kültür ve Bilim Komisyonu koordinasyonuyla düzenleniyor. Etkinlik, UNESCO Yapay Zeka Etiği Küresel Forumu’nun dördüncü edisyonu olarak Riyad’da gerçekleştiriliyor.

Forumun katılımcı profili nasıl tanımlandı? SPA’ya göre ikinci gün, resmi görevliler, uzmanlar, araştırmacılar ve politika yapıcıların geniş uluslararası katılımıyla tamamlandı. Bültende toplam katılımcı sayısı, ülke sayısı veya temsil edilen kurum sayısı gibi nicel ayrıntılar yer almıyor. Forumun üçüncü gününe ilişkin oturum takvimi de paylaşılmadı.