Masjid Imam Turki bin Abdullah di tengah Riyadh saksi sejarah negara

Di tengah daerah Qasr Al-Hukm di pusat Riyadh, Masjid Agung Imam Turki bin Abdullah berdiri sebagai tinggalan seni bina Najdi yang asli, menempatkan sehingga 17,000 jemaah dalam kawasan seluas kira-kira 16,800 meter persegi.

Seperti dilaporkan agensi berita Saudi SPA pada 23 September 2026, masjid itu dibangunkan pada zaman pemerintahan Imam Turki bin Abdullah bin Muhammad bin Saud dari tahun 1241 hingga 1249 Hijrah (1826-1834), yang melantik Sheikh Abdulrahman bin Hassan Al Al-Sheikh untuk mengawasi para ulama dan memimpin halaqah pengajiannya.

Imam Faisal bin Turki kemudian memperluas struktur itu pada 1259 Hijrah, memperkenalkan gaya hiasan yang tersendiri, kemudahan air, dan laluan bertiang tinggi yang menghubungkan masjid dengan Qasr Al-Hukm.

Perluasan berturut-turut berlaku pada zaman pemerintahan Raja Abdulaziz, Raja Saud, Raja Faisal, dan Raja Khalid, mengalihkan kompleks itu daripada binaan tradisional bata lumpur kering dan kayu batang pokok kurma kepada pembinaan moden yang tahan lama.

Dalam rangka Projek Pembangunan Daerah Qasr Al-Hukm yang diselia oleh Suruhanjaya Tinggi Pembangunan Arriyadh (kini Suruhanjaya Diraja bagi Bandar Riyadh), masjid itu dibangunkan semula secara menyeluruh menggunakan unit konkrit pratuang yang disaluti batu Riyadh tempatan, dengan dinding bawah marmar putih, tiang dalaman, dan siling yang menyerupai rasuk kayu tradisional.

Bukankah pemeliharaan bahan tempatan seperti batu Riyadh dan marmar putih itu sendiri satu cara mengekalkan identiti Najdi dalam binaan moden?

Kompleks itu didokumentasikan oleh penjelajah Inggeris William Gifford Palgrave pada 1862 dan kemudiannya menerima Anugerah Aga Khan untuk Seni Bina yang berprestij. Kompleks itu disepadukan secara langsung ke dalam fabrik bandar yang menghubungkan Qasr Al-Hukm melalui Dataran Al-Safat.

Masjid itu menempatkan ruang solat lelaki dan wanita dengan jumlah keseluruhan 6,320 meter persegi dan ketinggian siling 14.8 meter. Kompleks itu juga mempunyai halaman luar seluas 4,800 meter persegi, dua perpustakaan bersaiz 325 meter persegi setiap satu, pejabat pentadbiran, kediaman untuk imam dan bilal, serta dua menara setinggi 50 meter.

Bagaimanakah sebuah masjid yang bermula daripada bata lumpur dan kayu kurma boleh bertahan hampir dua abad dan masih menampung ribuan jemaah setiap hari?

Penetapan Sheikh Abdulrahman bin Hassan Al Al-Sheikh untuk mengawasi para ulama dan memimpin halaqah pengajian menunjukkan masjid itu bukan sekadar tempat solat, tetapi juga pusat ilmu pada zaman awal pemerintahan Imam Turki bin Abdullah.

Peranan itu berterusan melalui perluasan yang dilakukan Imam Faisal bin Turki pada 1259 Hijrah, yang menambah gaya hiasan tersendiri serta laluan bertiang tinggi ke Qasr Al-Hukm, sekali gus mengukuhkan hubungan antara masjid dan pusat pemerintahan.

Apakah yang diberitahu oleh sambungan fizikal antara masjid dan Qasr Al-Hukm tentang hubungan agama dan pemerintahan dalam sejarah Riyadh?

Perubahan bahan binaan daripada bata lumpur kering dan kayu batang pokok kurma kepada konkrit pratuang yang disaluti batu Riyadh tempatan berlaku secara berperingkat, seiring dengan perluasan pada zaman Raja Abdulaziz, Raja Saud, Raja Faisal, dan Raja Khalid.

Pembangunan semula menyeluruh di bawah Projek Pembangunan Daerah Qasr Al-Hukm mengekalkan elemen visual tradisional melalui dinding bawah marmar putih, tiang dalaman, dan siling yang menyerupai rasuk kayu, walaupun strukturnya kini menggunakan unit konkrit pratuang.

Mengapakah siling yang menyerupai rasuk kayu tradisional dikekalkan sedangkan bahan strukturnya sudah bertukar kepada konkrit pratuang?

Dokumentasi William Gifford Palgrave pada 1862 menjadikan masjid itu antara bangunan Riyadh yang direkodkan oleh pengembara Barat pada abad ke-19, manakala Anugerah Aga Khan untuk Seni Bina mengiktiraf nilai seni bina kompleks itu pada zaman moden.

Kedudukannya di Dataran Al-Safat, yang menghubungkan masjid dengan Qasr Al-Hukm, menjadikannya sebahagian daripada fabrik bandar pusat Riyadh dan bukan bangunan terasing daripada persekitarannya.

Angka-angka yang dilaporkan SPA memberi gambaran tentang skala kompleks itu: 16,800 meter persegi kawasan keseluruhan, 17,000 jemaah, 6,320 meter persegi ruang solat, siling setinggi 14.8 meter, halaman luar 4,800 meter persegi, dua perpustakaan 325 meter persegi, dan dua menara setinggi 50 meter.

Bagaimanakah angka-angka ini dibandingkan dengan masjid besar lain di Riyadh, dan apakah yang mereka beritahu kita tentang keutamaan pembangunan pusat bandar?

Kewujudan kediaman imam dan bilal dalam kompleks itu menunjukkan masjid berfungsi sebagai komuniti lengkap, bukan hanya ruang solat, dengan pejabat pentadbiran dan perpustakaan menyokong peranan pendidikan dan pengurusan hariannya.

Apakah yang dimaksudkan oleh dua perpustakaan bersaiz sama, masing-masing 325 meter persegi, tentang kepentingan ilmu dalam tradisi masjid ini?

Peringatan Hari Kebangsaan pada 23 September 2026 memberi konteks kepada penonjolan masjid ini, kerana SPA menyifatkannya sebagai bukti kedalaman dan kesinambungan identiti Saudi melalui warisan seni bina Najdi yang asli.

Masjid ini merentasi zaman Imam Turki bin Abdullah, Imam Faisal bin Turki, Raja Abdulaziz, Raja Saud, Raja Faisal, dan Raja Khalid, kemudian memasuki fasa pembangunan semula di bawah Suruhanjaya Tinggi Pembangunan Arriyadh yang kini dikenali sebagai Suruhanjaya Diraja bagi Bandar Riyadh.

Bolehkah sebuah bangunan menyimpan lebih daripada satu lapisan sejarah serentak, daripada bata lumpur abad ke-19 hingga konkrit pratuang abad ke-21?

Perubahan nama institusi penyelia, daripada Suruhanjaya Tinggi Pembangunan Arriyadh kepada Suruhanjaya Diraja bagi Bandar Riyadh, mencerminkan perubahan struktur pentadbiran bandar sementara projek pembangunan di Qasr Al-Hukm diteruskan.

Penggunaan batu Riyadh tempatan sebagai salut luar dan marmar putih pada dinding bawah menunjukkan bahan serantau masih diutamakan dalam projek pembangunan semula berskala besar.

Apakah kesan jangka panjang apabila bahan tempatan digabungkan dengan teknik pembinaan moden dalam projek pemuliharaan warisan?

Masjid ini berdiri dalam daerah Qasr Al-Hukm, kawasan yang menghubungkan warisan pemerintahan, keagamaan, dan seni bina dalam satu ruang bandar yang padat di tengah Riyadh.

Laporan SPA tidak menyatakan kos projek pembangunan semula, tarikh tepat setiap fasa perluasan, bilangan halaqah pengajian yang berlangsung, atau butiran reka bentuk dalaman menara dan perpustakaan.

Bilakah Masjid Imam Turki bin Abdullah diasaskan? Masjid itu dibangunkan pada zaman pemerintahan Imam Turki bin Abdullah bin Muhammad bin Saud dari tahun 1241 hingga 1249 Hijrah, bersamaan 1826 hingga 1834. Baginda melantik Sheikh Abdulrahman bin Hassan Al Al-Sheikh untuk mengawasi para ulama dan memimpin halaqah pengajian masjid. Imam Faisal bin Turki kemudian memperluas struktur itu pada 1259 Hijrah dengan gaya hiasan tersendiri, kemudahan air, dan laluan bertiang tinggi ke Qasr Al-Hukm.

Berapa kapasiti jemaah dan keluasan masjid ini? Masjid itu meliputi kira-kira 16,800 meter persegi dan menampung sehingga 17,000 jemaah. Ruang solat lelaki dan wanita berjumlah 6,320 meter persegi dengan ketinggian siling 14.8 meter. Kompleks itu juga mempunyai halaman luar seluas 4,800 meter persegi, dua perpustakaan bersaiz 325 meter persegi setiap satu, pejabat pentadbiran, kediaman imam dan bilal, serta dua menara setinggi 50 meter.

Bagaimana bahan binaan masjid berubah selama ini? Binaan asal menggunakan bata lumpur kering dan kayu batang pokok kurma. Perluasan pada zaman Raja Abdulaziz, Raja Saud, Raja Faisal, dan Raja Khalid mengalihkannya kepada pembinaan moden yang tahan lama. Dalam Projek Pembangunan Daerah Qasr Al-Hukm, masjid itu dibangunkan semula menggunakan unit konkrit pratuang yang disaluti batu Riyadh tempatan, dengan dinding bawah marmar putih, tiang dalaman, dan siling menyerupai rasuk kayu tradisional.

Apakah pengiktirafan yang diterima kompleks ini? Penjelajah Inggeris William Gifford Palgrave mendokumentasikan masjid itu pada 1862. Kompleks itu kemudiannya menerima Anugerah Aga Khan untuk Seni Bina. Ia juga disepadukan ke dalam fabrik bandar yang menghubungkan Qasr Al-Hukm melalui Dataran Al-Safat. Pembangunannya diselia Suruhanjaya Tinggi Pembangunan Arriyadh, yang kini dikenali sebagai Suruhanjaya Diraja bagi Bandar Riyadh.

Apakah peranan masjid ini dalam Hari Kebangsaan Saudi? SPA menyifatkan masjid itu sebagai bukti kedalaman dan kesinambungan identiti Saudi melalui warisan seni bina Najdi yang asli sempena Hari Kebangsaan pada 23 September 2026. Kedudukannya di daerah Qasr Al-Hukm di tengah Riyadh mengaitkannya dengan sejarah pemerintahan dan keagamaan negara. Laporan itu tidak menyatakan kos pembangunan semula atau tarikh tepat setiap fasa perluasan.

Lagi mengenai topik ini: Budaya, Berita KSA