Seni bina batu Al-Baha cerminan keharmonian manusia dan alam

AL-BAHA — Seni bina batu di Wilayah Al-Baha berdiri sebagai bukti hidup kepintaran arkitektur penduduk tempatan, muncul sebagai respons kepada muka bumi bergunung-ganang dan iklim yang berubah-ubah di kawasan itu.

Seperti dilaporkan agensi berita Saudi SPA pada 6 Oktober 2026, keunikan gaya seni bina ini jelas kelihatan di kampung-kampung warisan yang bertaburan di tanah tinggi dan lereng gunung di seluruh wilayah tersebut.

Laporan itu menyebut bahawa pembina tempatan membina rumah daripada batu dan lumpur, disusun dalam fabrik bandar yang padu dan terjalin dengan lorong-lorong sempit serta laluan penghubung antara satu unit kediaman dengan unit yang lain.

Persoalannya, bagaimana penduduk Al-Baha mampu mengekalkan keseimbangan antara keperluan tempat tinggal dan bentuk muka bumi yang curam tanpa merosakkan landskap semula jadi di sekeliling mereka?

Menurut SPA, reka bentuk rumah berbeza-beza mengikut keadaan muka bumi. Sesetengah struktur mempunyai dua tingkat, dengan tingkat bawah digunakan untuk melindungi ternakan dan menyimpan makanan haiwan, manakala tingkat atas berfungsi sebagai tempat tinggal keluarga.

Pembina menggunakan batu tempatan untuk dinding, manakala kayu digunakan sebagai siling, tiang dan pintu, mencerminkan penggunaan praktikal sumber yang tersedia dan sesuai dengan persekitaran sekeliling.

Bukankah pendekatan itu membuktikan bahawa seni bina tradisional mampu menjadi penyelesaian mampan sebelum istilah kelestarian menjadi perbualan moden?

Kampung-kampung di wilayah itu juga menempatkan kubu bersejarah, masjid dan kediaman tradisional yang menjadi sebahagian daripada identiti seni bina tempatan.

Laporan SPA menyatakan bahawa usaha sedang dijalankan untuk memelihara dan memulihkan kampung serta tapak warisan tersebut, bagi melindungi legasi seni bina Al-Baha dan membolehkan pengunjung meneroka kekayaan warisan kawasan itu.

Apakah yang menjadikan seni bina batu Al-Baha berbeza daripada gaya pembinaan lain di Kerajaan Arab Saudi, sehingga ia disebut sebagai cerminan keharmonian antara manusia dan alam sekitar?

Keunikan itu bertitik tolak daripada keadaan geografi wilayah yang terletak di barat daya Arab Saudi, dengan tanah tinggi, lereng curam dan iklim yang berbeza antara satu kawasan dengan kawasan lain.

Penduduk tempatan menyesuaikan cara pembinaan mereka dengan keadaan tersebut, bukan sahaja dari segi bahan binaan, malah dari segi susun atur kampung yang mengikut kontur tanah.

Bagaimanakah generasi hari ini boleh memastikan pengetahuan pembinaan tradisional ini tidak hilang ditelan zaman apabila bahan moden semakin mudah diperoleh?

Susunan rumah yang rapat dan lorong sempit bukan sekadar pilihan estetik, tetapi sebahagian daripada cara hidup komuniti yang saling bergantung antara satu sama lain.

Lorong dan laluan penghubung itu membentuk rangkaian pergerakan yang menyatukan kediaman, kubu dan masjid dalam satu fabrik bandar yang padu.

Dengan tingkat bawah dikhaskan untuk ternakan dan simpanan makanan haiwan, manakala tingkat atas untuk kediaman, susun atur itu menunjukkan pembahagian ruang yang berfungsi mengikut keperluan harian penduduk.

Adakah model pembahagian ruang sebegitu masih relevan dalam konteks pembangunan bandar moden hari ini?

Penggunaan batu tempatan untuk dinding dan kayu untuk siling, tiang serta pintu menunjukkan bahawa pembina terdahulu memanfaatkan apa sahaja yang ada di sekeliling mereka tanpa perlu mengimport bahan dari luar kawasan.

Pendekatan itu mengurangkan kebergantungan kepada sumber luar dan memastikan setiap struktur dibina selaras dengan iklim serta bentuk muka bumi tempatan.

Kubu bersejarah, masjid dan kediaman tradisional yang masih berdiri di kampung-kampung tersebut menjadi rujukan penting tentang bagaimana seni bina boleh bertahan lama apabila dibina dengan bahan yang sesuai.

Apakah pengajaran yang boleh diambil oleh perancang bandar moden daripada cara pembina Al-Baha menyesuaikan reka bentuk dengan alam sekitar?

Usaha pemeliharaan dan pemulihan yang sedang dijalankan bertujuan melindungi legasi seni bina Al-Baha sekali gus membuka ruang kepada pengunjung untuk meneroka warisan kawasan tersebut.

Langkah itu juga memberi peluang kepada generasi muda untuk melihat sendiri bagaimana rumah batu dan lumpur dibina serta bagaimana kampung warisan disusun mengikut keadaan tanah.

Bagaimanakah pemulihan tapak warisan ini boleh memberi manfaat ekonomi kepada penduduk tempatan tanpa mengubah wajah asal kampung tersebut?

Laporan SPA tidak menyatakan jumlah kampung warisan yang terlibat, jumlah kubu, masjid atau kediaman tradisional yang masih berdiri, mahupun butiran khusus mengenai program pemeliharaan dan pemulihan yang sedang dijalankan.

Laporan itu juga tidak menyebut pihak mana yang bertanggungjawab terhadap usaha tersebut, tempoh pelaksanaannya, atau jumlah peruntukan yang disediakan untuk kerja-kerja pemulihan.

Namun, apa yang jelas daripada laporan itu ialah seni bina batu Al-Baha kekal sebagai rekod hidup tentang cara penduduk tempatan menyesuaikan diri dengan persekitaran mereka selama ini.

Setiap dinding batu, siling kayu dan lorong sempit menyimpan cerita tentang keperluan, kemahiran dan pengetahuan yang diwarisi dari satu generasi ke generasi berikutnya.

Adakah warisan seni bina ini akan terus berdiri sebagai bukti keharmonian antara manusia dan alam, atau akan hilang apabila pembangunan moden terus meluas di wilayah itu?

Apakah yang membezakan seni bina batu Al-Baha daripada gaya pembinaan lain? Laporan SPA menyatakan seni bina batu Al-Baha muncul sebagai respons kepada muka bumi bergunung-ganang dan iklim yang berubah-ubah di wilayah itu. Pembina menggunakan batu tempatan untuk dinding, manakala kayu digunakan sebagai siling, tiang dan pintu. Rumah disusun dalam fabrik bandar padu yang terjalin dengan lorong sempit dan laluan penghubung, berbeza daripada susun atur bandar moden.

Bagaimanakah reka bentuk rumah di kampung warisan Al-Baha disusun? Menurut SPA, sesetengah rumah mempunyai dua tingkat. Tingkat bawah digunakan untuk melindungi ternakan dan menyimpan makanan haiwan, manakala tingkat atas menjadi tempat tinggal. Reka bentuk rumah berbeza-beza mengikut keadaan muka bumi. Susunan itu menunjukkan pembahagian ruang yang berfungsi mengikut keperluan harian penduduk tempatan.

Apakah bahan binaan yang digunakan oleh pembina tempatan? Laporan SPA menyebut pembina menggunakan batu tempatan untuk dinding, manakala kayu digunakan sebagai siling, tiang dan pintu. Pendekatan itu mencerminkan penggunaan praktikal sumber yang tersedia dan sesuai dengan persekitaran sekeliling. Ia juga mengurangkan kebergantungan kepada bahan dari luar kawasan.

Apakah struktur lain yang terdapat di kampung warisan Al-Baha? Selain kediaman tradisional, kampung-kampung di wilayah itu juga menempatkan kubu bersejarah dan masjid. Struktur-struktur ini menjadi sebahagian daripada identiti seni bina tempatan dan disatukan dengan kediaman melalui lorong serta laluan penghubung. Laporan SPA tidak menyatakan jumlah kubu, masjid atau kediaman yang masih berdiri.

Apakah usaha yang sedang dijalankan terhadap tapak warisan ini? SPA melaporkan usaha sedang dijalankan untuk memelihara dan memulihkan kampung serta tapak warisan di Al-Baha. Tujuannya adalah melindungi legasi seni bina wilayah itu dan membolehkan pengunjung meneroka kekayaan warisan kawasan tersebut. Laporan itu tidak menyebut pihak yang bertanggungjawab, tempoh pelaksanaan atau jumlah peruntukan.