Jazan kekalkan warisan menerusi bekas tanah liat, perabot kayu dan bot pesisir

Jazan menyimpan koleksi peralatan warisan yang berkait rapat dengan kehidupan harian di rumah, di ladang dan di laut, termasuk bekas tanah liat, perabot kayu dan bot nelayan yang dibina penduduk tempatan daripada bahan semula jadi.

Seperti dilaporkan agensi berita Saudi SPA pada 28 September 2026, antara bekas tanah liat paling menonjol ialah “Jarrah”, bekas simpanan dan penyejuk air daripada tanah liat; “Haysiyyah”, periuk tanah liat untuk menyediakan hidangan tradisional; dan “Burmah”, bekas memasak tanah liat untuk daging, Harees dan sup.

Dalam kalangan peralatan dapur tempatan yang penting ialah “Mifa”, ketuhar tanah liat berongga yang digunakan untuk memasak Haneeth dan makanan lain, yang masih terdapat di rumah-rumah Jazani dan pasar tradisional.

“Jabanah”, iaitu periuk kopi tanah liat, memegang tempat istimewa dalam keramahan Jazani dan digunakan untuk menyediakan serta mengekalkan kopi panas di atas “Markab”, dapur tanah liat tradisional.

Dalam rumah lama Jazani, “Qa’adah”, rangka katil kayu rendah tradisional, berfungsi sebagai perabot utama untuk duduk dan tidur. Di sepanjang pesisir pantai, bot nelayan tempatan termasuk “Houri” dan “Sanbuk” dibina untuk kegunaan nelayan, membentuk sebahagian daripada warisan maritim kawasan pentadbiran pesisir Jazan.

Apakah yang menjadikan tanah liat bahan pilihan penduduk Jazan sejak turun-temurun? Tanah liat membolehkan air disejukkan secara semula jadi melalui penyejatan, dan ia juga sesuai untuk memasak hidangan yang memerlukan haba berpanjangan seperti Haneeth dan Harees.

Bagaimana pula dengan peranan “Jabanah” dalam kehidupan sosial Jazani? Periuk kopi tanah liat itu bukan sekadar alat dapur, tetapi sebahagian daripada adab menerima tetamu, kerana kopi disediakan dan dikekalkan panas di atas “Markab” ketika tetamu hadir.

Mengapakah “Qa’adah” dianggap penting dalam rumah lama Jazani? Rangka katil kayu rendah itu digunakan untuk dua fungsi sekaligus, iaitu tempat duduk dan tempat tidur, sekali gus menjimatkan ruang dalam rumah tradisional yang dibina mengikut keperluan keluarga besar.

Apakah yang membezakan “Houri” dan “Sanbuk” daripada bot moden? Kedua-duanya dibina untuk keperluan nelayan tempatan di kawasan pentadbiran pesisir Jazan, dan bentuknya disesuaikan dengan keadaan laut serta cara kerja nelayan setempat.

Bagaimanakah gaya hidup yang berubah mempengaruhi penggunaan peralatan ini? SPA melaporkan bahawa penggunaan harian sebahagian barangan telah menurun, namun kraf yang berkaitan dengannya terus hidup.

Di manakah kemahiran itu dipelihara sekarang? Jazan’s House of Artisans melatih tukang dalam pembuatan perabot tradisional, anyaman kopiah, kraf kulit kerang dan anyaman daun palma.

Apakah yang dimaksudkan dengan pemuliharaan warisan dalam konteks ini? Ia merujuk kepada usaha mengekalkan kemahiran menggunakan bahan semula jadi untuk menghasilkan bekas memasak, bekas air, perabot dan bot nelayan, seperti yang dinyatakan dalam laporan SPA.

Adakah peralatan ini masih digunakan dalam kehidupan seharian? Laporan SPA menyatakan bahawa sebahagian daripadanya masih terdapat di rumah-rumah Jazani dan pasar tradisional, khususnya “Mifa”, sementara penggunaan harian barangan lain telah menurun akibat perubahan gaya hidup.

Apakah peranan pasar tradisional dalam mengekalkan kraf ini? Pasar tradisional menjadi tempat “Mifa” masih ditemui, sekali gus menyediakan ruang jualan kepada tukang tempatan yang meneruskan pembuatan peralatan tanah liat.

Bagaimanakah latihan di House of Artisans menyumbang kepada kesinambungan kraf? Latihan dalam pembuatan perabot tradisional, anyaman kopiah, kraf kulit kerang dan anyaman daun palma memindahkan kemahiran kepada generasi baharu supaya kraf itu tidak hilang walaupun permintaan harian berubah.

Apakah yang tidak dinyatakan dalam laporan SPA? Laporan itu tidak menyebut bilangan tukang, jumlah pengeluaran, harga barangan, atau tarikh tertentu bagi program latihan di Jazan’s House of Artisans.

Apakah bekas tanah liat utama yang disebut dalam laporan SPA? Laporan SPA menyebut “Jarrah” sebagai bekas simpanan dan penyejuk air tanah liat, “Haysiyyah” sebagai periuk tanah liat untuk hidangan tradisional, dan “Burmah” sebagai bekas memasak tanah liat untuk daging, Harees dan sup. Turut disebut “Jabanah”, periuk kopi tanah liat, dan “Mifa”, ketuhar tanah liat berongga untuk memasak Haneeth. “Mifa” masih terdapat di rumah Jazani dan pasar tradisional.

Apakah fungsi “Markab” dalam budaya Jazani? “Markab” ialah dapur tanah liat tradisional yang digunakan bersama “Jabanah”, periuk kopi tanah liat. Menurut SPA, “Jabanah” memegang tempat istimewa dalam keramahan Jazani dan digunakan untuk menyediakan serta mengekalkan kopi panas di atas “Markab”. Gabungan kedua-duanya menunjukkan cara kopi dihidangkan kepada tetamu dalam rumah tradisional Jazani.

Apakah peranan Jazan’s House of Artisans? Jazan’s House of Artisans melatih tukang dalam pembuatan perabot tradisional, anyaman kopiah, kraf kulit kerang dan anyaman daun palma. SPA menyatakan bahawa walaupun penggunaan harian sebahagian barangan warisan telah menurun akibat perubahan gaya hidup, kraf yang berkaitan terus hidup melalui latihan ini. Laporan tidak menyebut bilangan tukang atau tempoh latihan.

Apakah bot nelayan yang dikaitkan dengan warisan maritim Jazan? SPA menyebut “Houri” dan “Sanbuk” sebagai bot nelayan tempatan yang dibina untuk kegunaan nelayan di kawasan pentadbiran pesisir Jazan. Kedua-duanya membentuk sebahagian daripada warisan maritim wilayah itu. Laporan tidak menyatakan saiz, bahan binaan atau bilangan bot yang masih digunakan hari ini.

Apakah perabot tradisional yang disebut dalam rumah lama Jazani? “Qa’adah” ialah rangka katil kayu rendah tradisional yang berfungsi sebagai perabot utama untuk duduk dan tidur dalam rumah lama Jazani. SPA menyebutnya sebagai sebahagian daripada peralatan warisan yang berkait dengan kehidupan harian di rumah. Laporan tidak menyatakan jenis kayu atau ukuran perabot tersebut.

Apakah yang tidak dinyatakan oleh SPA mengenai warisan Jazan ini? Laporan SPA tidak menyebut bilangan tukang, jumlah pengeluaran, harga barangan, atau tarikh tertentu bagi program latihan di Jazan’s House of Artisans. Ia juga tidak menyatakan saiz atau bilangan bot “Houri” dan “Sanbuk” yang masih digunakan. Maklumat yang ada terhad kepada jenis peralatan, fungsinya dan usaha latihan kraf.